Sayfa 148c.Hâkimi Münferit Kanunu’nda Getirilen Değişiklikler
14 Temmuz 1337 tarihli ve 134 sayılı Kanunla, Hâkimi Münferit Kanunu’nda değişikliğe gidilmiştir. Kanunun görüşüldüğü 11.7.1337…
134 sayılı Kanun’nun hangi amaca hizmet ettiğini daha net anlayabilmek üzere, bu…
“…ikinci madde mucibince verilecek salâhiyet dairesinde hâkimi münferitlik istinaf mahkemesini teşkil etmek salâhiyetini Adliye Vekâleti ihraz etmiş olacaktır. O halde ne kazanmış olacaktır? Malûmâliniz Hâkimi Münferitlik Kanunu, istinaf mahkemelerini iki şekilde tâyin eder. İstinafı hukuk ayrıdır. İstinafı ceza ayrıdır. Fakat ne olursa olsun hâkimi münferitliğin icabettirdiği İstinaf Mahkemesinin âzası beş kişidir. Halbuki gerek liva istinaf mahkemesinin ve gerek vilâyet istinaf mahkemesinin icabettirdiği âzanın miktarı reisle beraber yedi kişidir…Şimdi eğer Adliye Vekâleti …
Aynı birleşimde söz alan Kastamonu mebusu Abdülkadir Kemali ise, esas sorunun mahkemelerin…
“…Hakiki adaletten ben iki şey anlarım, birisi; mahkemeye müracaat eden her hangi bir mazlumun hakkının süratle ihkak edilmesi, hakkındır, diye teslim olunması, ikincisi; hakkındır, didikten sonra icra edilmesi. Ben Adliye teşkilâtından bu mânayı anlarım. Filhakika ekser hukukşinasan usûlü muhakematı mevcudenin bâzı noktalarının tashihi hususunda müttefiktirler. Efendiler bidayet mahkemesi üç kişiden mürekkep iken onun vazifesini bir kişilik hâkimi münferide tevdi etmekle meselenin hallolunmuş olacağını zannetmek hatasına düşmemek lâzımgelir. Yani tebdili lâzımgelen şey, hâkimi müçtemi mevcudunun bire tenzili değildir, mesele, onların ellerinde bulunan kavanindeki noksaniyi izale etmek ve hâkimin kendisine müracaat vâkı olduğu zaman o müracaatı süratle hallederek neticesini süratle, dâvacıya haklısın veyahut haksızsın diye söylemek mevkiinde bulundurulmasıdır. Yoksa böyle bir İradei Seniye ile binlerle hâkim yapıvermek, binlerce mâsum ve mazlumların cahil hükkâm elinde …
134 sayılı Kanun’un kabul edildiği 14.7.1337 tarihli birleşimde…
“…Türkiye’de üç türlü istinaf mahkemesi vardır. Birisi, hâkimi münferit istinaf mahkemesi, birisi livaların merkezlerinde, kazaların umuru muamelâtı istinafiyesiyle mevvaddı cinaiyesini rüyet eden cinayet mahkemesi ve bir de hâkimi münferit teşkilatı görmiyen yerlerde mevcut, Konya’da, Kastamonu’da, Elâziz’de, Erzurum’da, Yozgad’da mevcut istinaf mahkemeleridir. Şimdi eğer Heyeti Muhtereme bu kanun ile talebedilen müsaaadeyi Adliye Vekâletine verirse -ki gaye budur- Türkiye’de istinaf mahkemeleri bir şekilde olacaktır ve bu şekil sayesinde insan tasarrufu yüz üç kişi kadar olacaktır. Bu yüz üç kişi açığa çıkmıyacaktır. Bütçede yeri vardır. Onlara teşkilâtı olmıyan ve birçok yerlerde geçen gün maatteessüf söylenen jandarma neferlerine, polis neferlerine tevdi edilmiş vazaifi mühimmei adliyeyi tevdi edeceğiz. Bu maksada binaen şimdi esasta bir şey kaybetmiyeceğim. İstinaf mahkemesi istiyorsunuz, mevcuttur. Cinayet mahkemesi istiyorsunuz, mevcuttur. Beş kişilik mahkemeler yine mevcuttur. Yalnız …
EN
TR
