I.Altsoya Yapılan ve TMK 669 II Uyarınca Denkleştirmeye Tâbi Tutulan Kazandırmaların Kapsamına İlişkin Kararlar
İnceleme konularından ilkini, altsoya yapılan bazı kazandırmaları kural olarak denkleştirmeye…
TMK 669 II’de, altsoya yapılan, çeyiz veya kuruluş sermayesi vermek ya da bir malvarlığını…
Yargıtay geçmişte genellikle, altsoya yapılan bütün ivazsız sağlararası kazandırmaların…
“Söz konusu fıkrada kabul edilen yasal karine gereğince, fürua yapılan kazandırmalar, miras bırakan tarafından açıkça aksi emredilmedikçe onların miras paylarına karşılık yapılmış sayılır ve iadeye tâbi olması asıldır.” (2.HD, 21.11.1985, E.1985/9112, K.1985/9736, Özuğur, s.338/339)…
Bu görüşün gayet sade ve kesin bir çözüm getirdiği ve böylece hükmün uygulanmasında…
Ama acaba bu görüş hükmün amacıyla bağdaşmakta mıdır?Sayfa 91…
Benim de katıldığım diğer görüşü savunanlara göre, bu hükmün kapsamına sadece altsoya…
2. Hukuk Dairesi’nin yukarıda değinilen kararından birkaç sene sonra Hukuk Genel…
“.. iki fıkranın birbirinden ayrı olarak ele alınması ve füru dışında kalanlara yapılan kazandırmanın miras payına mahsuben yapıldığının, davacı tarafından ispatının zorunlu sayılması, fürua yapılan kazandırmanın ise, mutlaka miras payına mahsuben yapıldığının kabul edilmesi doğru değildir. …Eğer karşı görüş kabul edilirse, miras bırakanın bir kısım mirasçılarının saklı payını zedelemek amacı ile füruundan birisine yaptığı bağışın sabit olması halinde bile, bu açık vakıaya rağmen bağışın yapılan kişi, füru diye kazandırmanın miras payına mahsuben yapıldığını kabul etmek gerekecektir ki, bu yoldaki düşünce biçimi, hem olaylara ters bir değerlendirme olur hem de kanun koyucunun amacı ile çelişir. Çünkü mirasta iade, miras bırakanın, mirasçılarının miras paylarının denkleştirilmesini sağlamak fikrine dayanmaktadır. Hal böyle iken az önce verilen örnekte olduğu gibi, saklı payı zedeleme kastı güdülen bir işlemde dahi, miras bırakanın pay adaletini sağlamak istediğini kabul etmek mümkün değildir.”…
Geçmiş döneme ilişkin kararların son örneklerinden olan 2. Hukuk Dairesi’nin yukarıdaki…
“Ne var ki MK 603/2. Maddesi hükmü gereği belli nitelikte ve belli amaçla fürua yapılan bağışların iadeye tâbi olması asıldır. Aksine iddianın davalı tara
Karşı oy yazılarına da yer verdiğim bu karardan kısa bir süre sonra, 1988 yılında…
“… Hukuk Genel Kurulu’ndaki görüşmeler sırasında bazı üyeler füru yararına bahşedilen her türlü menfaatlerde yasal karinenin uygulanacağı, bahşedilen menfaatlerin tahdidi olmadığını bu durumu (gibi) sözcüğünün de gösterdiğini ... ileri sürmüşler ise de çoğunluk şu gerekçelerle bu görüşe katılmamıştır: Yasa koyucu 2. fıkrayı genel bir kural olarak benimsemek isteseydi bu takdirde bahşedilen menfaatler açısından çeyiz, iş kurma yardımları gibi bir sayıma girmezdi. Her ne kadar metinde (gibi) sözcüğü kullanılmış ise de yasa koyucu bu sözcükle (nitelik) yönünden bir sınırlama getirmiş, bu sınırlamadan vazgeçmeksizin (gibi) sözcüğü
Aynı dönemde verilen benzer ifadeler içeren diğer kararlarında da Yargıtay açıkça…
Ancak ilk görüşün reddiyle birlikte, acaba öğretide savunulan ikinci görüşe mi üstünlük…
Kararlardaki ifadelerden Yargıtay’ın, bu tartışmalı konuda ilk görüşü reddetmekle…
“... (Muris taşınmazını çocuklarına bağışlamıştır. Ancak bu karşılıksız kazandırma cihaz, tesis masrafı, borçtan kurtarmaya matuf olmadığı gibi bu sayılanların benzerlerinden olmadığı da açıktır. ... kazandırma 743 sayılı Medeni Kanun’un 603/2. maddesi kapsamında kabul edilemez. ...) Gerekçesiyle bozularak dosya yerine geri çevrilmekle, yeniden yapılan yargılama sonunda, mahkemece önceki kararda direnilmiştir. Hukuk Genel Kurulu’nca ... gereği görüşüldü: …603. maddenin 2. fıkrası “müteveffa tarafından hilafına açıkça bir teberru yapılmış olmadıkça füruu lehine bahşedilen cihaz, tesis masrafı, borçtan ibra suretiyle ve bu kabilden sair suretlerle bahşedilen menfaatler iadeye tabidir” hükmünü getirmiştir. Demek ki burada sayılan menfaatler söz konusu olduğunda asıl olan bunların iadeye tabi olduğudur .... Bahşedilen menfaatler 2. fıkrada sayılanlar dışında ise durum ne olacaktır? Bu taktirde tabiatıyla yasal karinenin devreye girmesinden söz edilemeyeceğinden Medeni Kanun’un 6. maddesindeki genel kural uyarınca iadeye tabi olarak yapıldığını ispat yükü iade isteğinde bulunan füruua düşecektir). ... Her ne kadar metinde “gibi” sözü kullanılmış ise de yasa koyucu nitelik yönünden bir sınırlama getirmiş, bu sınırlamadan vazgeçmeksizin “gibi” sözcüğü kullanılmak suretiyle aynı nitelikteki menfaatleri de maddenin kapsamına almıştır. O halde somut olayda ... ispat yükü iade isteyen fürua düşer, bu durumda davacıların yasal karineden yararlanması mümkün değildir. Bu nedenle Hukuk Genel Kurulu’nca da benimsenen özel daire bozma kararına uyulmak gerekirken ... (HGK, 21.09.2005, E.2005/2-457, K.2005/512, Yargıtay Karar Arama)…
II.TMK 669 II’deki “aksi mirasbırakan tarafından açıkça belirtilmiş olmadıkça” İfadesinin Anlamına İlişkin Kararlar
EN
TR
