Osmanlı Devleti Hukuk Sistemi’nin Günümüz Hâkimlik Meslek Etiği İlkeleri Bağlamında Değerlendirilmesi

H. 20 Zilhicce 967 /M. 1560 tarihli(36) mühimme kaydı, Sivas’ta meşru olmayan hareketleri sebebiyle naibin (Sivas kadısı naibinin) görevden alınıp alınmadığına ilişkin tekiden Sivas beylerbeyine yazılan yazıyı göstermektedir. Hükmün içeriğine bakıldığında, daha evvel Sivas kadısına, na-meşru hal ve hareketleri görülen naibinin niyabetine (naiplik yapmaya) devam edemeyeceğinin hükm-i şerif ile bildirildiği, ancak söz konusu naibin halen niyabete devam ettiğinin merkeze bildirilmesi sonucunda, padişah emrinin Sivas Beylerbeyine yollanıp, kadıya gönderilen bir önceki hükmün uygulanıp uygulanmadığı, uygulanmadı ise gerekçesi sorularak, padişah buyruğunun her halükarda uygulanmasının emredildiği görülmektedir (3 Numaralı Mühimme Defteri, 966-968 / 1558-1560, 1993: 624-625). Yine H. 968 / M. 1560 tarihli başka bir mühimme kaydında, Kütahya kadısı naibi Hamza’nın bir niza işinde sahtekarlığı ortaya çıktığı için naiplik ettirilmemesine ilişkin Kütahya kadısına emredildiği görülmektedir. Kaydın içeriğine bakıldığında, bu yoldaki padişah hükmünün suretinin (tüm hükümlerde olduğu usul üzere) sicile de kaydedilmesinin bildirildiği görülmektedir. Böylece bu makamda daha sonra kadılık yapacak kişiler göreve geldiklerinde, onların da konuya ilişkin fikirlerinin olması sağlanmış ve davada sahtekarlık yaptığı anlaşılan bu kişiyi yeniden naip olarak atamaları engellenmiş olacaktı. (3 Numaralı