“Anlamıyorum. Hiç anlayamıyorum…” serzenişi ile başlayan film bizi de gerçeği anlamakta, kestirmekte zorlanacağımız bir hikâye ile buluşturmaktadır. Filmin senaryosu Ryunosuke Akutagawa’nın “Koruda” isimli hikâyesine dayanmakta,(1)…
Resim 2: Rashomon, 1950, 08:07Sayfa 103Müteveffa…
Resim 3…
Tajômaru’nun ardından samurayın eşini dinleriz. Haydut kendisine tecavüz ettikten…
Mahkeme sekansında karşılaştığımız son ifade ise müteveffa samurayın bir şaman aracılığı…
Resim 4…
Mahkemede vakıa hakkında bir malumatı olmadığını beyan eden oduncu yağmurun devam…
Elimizde bir vakıa dört ayrı anlatım vardır ve her anlatım kendi içerisinde tutarlı…
Senaryonun akıllarda bir karışıklık oluşturduğu aşikârdır. Film çoğu yorumcu tarafından…
“İnsanoğlu kendisine karşı bile dürüst davranmakta zorlanmaktadır. Kendinden söz ederken birtakım hayal ürünü yalanlar ekleyerek daha ilginç görünmeye çalışır. Bu senaryo, bu tür insanların bir portresini çizmektedir. Bunlar kendilerini olduklarından daha iyi göstermek için yalan söylemeden hayatlarını sürdüremeyenlerdir. Hatta ölüp bu dünyadan geçmiş olsalar bile, filmdeki karakterlerden biri gibi, bir aracıyla dünyada yaptıklarını anlatırken gene yalan söylemektedir. Egoizm, insanoğlunun doğuştan gelen ve kefareti en güç ödenen günahıdır. Bu film insanoğlunun bencilliği ve yalan söyleme yeteneği üzerinde yapılmış baş döndürücü ve derinlemesine bir denemedir. Bu senaryoyu anlamadığınızı söylüyorsunuz. Bu, insanoğlunun iç dünyasının anlaşılmazlığından olsa gerek. İnsan psikolojisini ayrıntılarıyla anlamaya çalışarak senaryoyu bir kez daha okursanız sorun çözülecek ve senaryoya açıklık gelecektir.”(6)…
Film her ne kadar dünyadan genel bir beğeni toplamışsa da özellikle Amerikalı eleştirmenler…
Resim 5…
Yönetmenin bize samuray ve eşini gösterdiği ilk sahnede ise başında vücudunun tamamını…
Oldukça farklı yorumlara açık olan filmi ele alırken bizim bakış açımız ise yukarıda…
Filmi anımsayıp, olgulara dair elimizdeki kanıtlara bir bakalım. Mahkemeye yansıdığı…
Bu sorun hukuk düşüncesinde “olay şüpheciliği” olarak anılan ve hukukî realizm akımı…
Maddî vakıalar hakkında bir kanaate sahip olması gereken hâkim bu vakıalara tanık…
Frank muhakeme sürecini kural ile vakıanın çarpımı neticesinde hükme ulaşılacağı…
Filme dönecek olursak vakıanın aslı hakkında kesin kanaate varamayacağımız bir durum…
Gerek film gerekse olay şüphecilerinin iddiaları bakımından günümüzün teknik imkanlarının…
Günümüzde teknolojik ilerlemeler neticesinde vakıaların gerçekte nasıl cereyan ettiği…
Güvenlik kameralarına takılmış bir cinayeti düşünmek bu hususu anlamamızda yardımcı…
Bir plan dahilinde gerçekleşen olaylarda maddî vakıanın üstünün örtülmesi mümkün…
Filmde haydut kötü namının zarar görmesini istememekte ve bu yüzden olayları çarpıtarak…
Her ne kadar adalete ilişkin düşüncelerde farklılıklar mevcut olsa da herkes âdil…
Hukuk düşüncesi içerisinde dikkat genellikle kuralların mahiyeti üzerindedir. Uygulanacak…
Günümüzün teknik imkânları göz önüne alındığında maddi vakıanın tespiti hususunda…
Her ne kadar maddî vakıanın tam manası ile tespitine dair şüphe giderilemeyecek de…
Film insanın zaaflarını, kusurlarını örtmek konusundaki tavrını gözler önüne serse…
KAYNAKÇA
Akı, Emine İrem: “Amerikan Hukuki Realizmi Çerçevesinde Hukuki Belirsizlik”, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2008.
Akutagawa, Ryunosuke: “Koruda”, Çev: Bilge Karasu, Türk Dili Dergisi, C. 8, S. 89, Şubat 1959, s. 276-282.
Akutagawa, Ryunosuke: Raşōmon ve Diğer Öyküler, Çev: Oğuz Baykara, Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, İstanbul, 2010.
Akutagawa, Ryunosuke: Raşomon, Çev: Tarık Dursun K., Fol Kitap, Ankara, 2021.
Davidson, James F.: “Memory of Defeat in Japan: A Reappraisal of “Rashomon””, The Antioch Rewiew, C.14, S.4, s. 496-497.
Gürkan, Ülker: Hukukî Realizm Akımı, Sevinç Matbaası, Ankara, 1967.
Işıktaç, Yasemin: Hukuk Felsefesi, Filiz Kitabevi, 6. Bası, İstanbul, Kasım 2019.
Keene, Donald: “Kurosawa”, Grand Street, C. 1, S. 4, s.142.
Kurosawa, Akira: Something Like an Autobiography, Çev: Audie E. Bock, Vintage Books, New York, 1983.
Kurosawa Akira: Kurbağa Yağı Satıcısı, Çev: Deniz Egemen, 2. Bası, Agora Kitaplığı, İstanbul, 2006.
Medine, David: “Law and Krosawa’s “Rashomon” Literature/Film Quarterly, C. 20, S. 1, 1992, s.56.

31.png)