EN
TR
Tokat sicill-i iftâsını oluşturan iki defter toplamda 803 fetvayı muhtevidir. İlk…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
Görüntüleme Ayarları:
A⇡ Yazı karakterini büyüt
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Sayfa numarasını gizle
Bağlantılar
Yayın Bilgileri
Yayıncı:
On İki Levha Yayıncılık
Yayın tarihi: Aralık 2023
Sayfa: 354 - 374
On İki Levha Yayıncılık
Yayın tarihi: Aralık 2023
Sayfa: 354 - 374
Yazar:
Mahmud Esad Kalıpçı
Editör:Cihan Osmanağaoğlu-Karahasanoğlu, Fethi Gedikli
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
C.“Tarih” ve “Müftü” Kısımlarından Notlar: Fetvaların Tarihsel Dağılımı ve Müftülere Aidiyeti
Fetva tarihleri, yukarıda tabloda aktarılan örnekte olduğu gibi defterin büyük bölümünde…
İkinci defterdeki 303 fetva ise 7 Rebiülevvel 1338/30 Kasım 1919-12 Kanunisani (Ocak)…
Görüldüğü üzere, sicill-i iftâ tutma usulünün başlangıcından Medeni Kanun’un yürürlüğe…
2.2. Fetvaların Konuları…
Tokat Sicill-i iftâsında yer alan fetvaların tamamı tarafımızdan özetlenmiştir. Çalışmanın…
Sicill-i iftâda yer alan fetvaların önemli bir bölümü miras hukukuna ilişkindir.…
Sicilde, miras hukukuna ilişkin fetvaların ardından en çok borçlar hukuku, aile hukuku…
Sicilde sayılanların dışında, yirmiden fazla fetva kişiler hukuku ile ilişkilidir.…
Yukarıda, sicilde Medeni Kanunun yürürlüğe girmesinin ardından kaydedilen yalnızca…
Son olarak, fetva metinlerinden hukuki malumatın yanı sıra yörede tarım ve hayvancılığın…
2.3. Fetvaların Kaynakları…
Fetvalar verilirken atıfta bulunulan kaynaklar oldukça çeşitlidir. Bunlar “fetvanın…
• Kudûrî: Sicilde atıf bu şekilde ismedir. Kastedilen Ebü’l-Hüseyin Kudûrî’nin (öl. 428/1037) Muhtasar’ı…
• Mebsut: Serahsî’ye (öl. 493/1090) ait eser. Hâkim eş-Şehîd’in (öl. 334/945) el-Kâfi adlı…
• Şerhu’t-Tahavî/Şerh-i Tahavî: Ebû Ca‘fer Tahâvî’nin (ö. 321/933) birçok eseri ve bunlar hakkında yazılmış birçok şerh mevcuttur. Sicilde hem Şerh-i Tahavî hem…
• Fetava’l-kübrâ: Sadrruşşehid’in (öl. 536/1141) Hanefi mezhebine ait bazı eserlerdeki meseleleri derlemesiyle hazırladığı eser. Yusuf b. Ahmed b. Ebî Bekir el-Hasî (öl. 7. yy/13. yy.) tarafından yeniden düzenlenmiştir(44).…
• Hulasatü’l-fetava: Hanefi fakihi Tahir b. Ahmed Buharî’ye (öl. 542/1142) ait Hulasatü’-fetava…
• Cevahiru’l-fetava: Ebû Bekir Rükneddin Muhammed b. Abdürreşîd el-Kirmânî’nin (öl. 565/1170), hocası Ebu’l-Fadl Kirmanî (öl. 543/1149) ile diğer bazı Hanefî fukahanın fetvalarını bir araya getirerek yazdığı eser(48). • Şir‘atü’l-İslam: Hanefi fakihi Muhammed b. Ebu Bekir (İmamzâde)’ye (öl. 573/1177) ait fıkhî ve ahlaki meseleleri içeren tam adı Şir‘atü’l-İslam ilâ dâri’s-selâm…
• Bedayi‘: Hanefi fakihi Kâsânî (öl. 587/1191) tarafından yazılmış Bedâiu’s-sanâi‘ adlı,…
• Fetava-yı Kadıhan/Haniyye: Ebu’l-Mehâsin Fahrüddîn Hasen b. Mansûr b. Mahmûd el-Özkendî el-Fergânî (ö. 592/1196), Kadıhan lakabıyla bilinen Hanefî fakihtir. Fetavası ile tanınır(51).…
• Muhtâratü’n-nevâzil: Burhaneddin Merğînânî’nin (öl. 593/1197) günlük hayatta karşılaşılan fıkhî meselelere ilişkin eseri(52)…
• Bidaye: Merğînânî’nin (öl. 593/1197) Bidayetü’l-mübtedî adlı eseri. Yazımında Camiü’s-sagîr ve…
• Hidaye: Merginânî’nin (öl. 593/1197) kendi eseri Bidayetü’l-mübtedî üzerine yaptığı, özellikle Osmanlı döneminde çok muteber sayılan şerh(54)…
• Sirâciye ve bunun şerhi olan Şerhu’l-sirâciye/Şerh-i sirâciye: Sirâciye,…
• Cevahiru’l-fıkh: İbn Sahibu’l-Hidaye adıyla da bilinen Nizamüddin Ömer b. Ali el-Merginânî’nin (öl. 600/1203’ten sonra) Hanefi mezhebine ait bazı muhtasarlar ile diğer bazı eserlerden derleyerek oluşturduğu eser(58)…
• Muhîtü’l-Burhanî: Hanefi müctehid Burhaneddin el-Buhari’nin (öl. 616/1219) İmam Muhammed’in Zahirü’r-rivaye…
• Zahîre: Hanefi fakih, müctehid Burhanüddin el-Buharî’nin (öl. 616/1219) Zahîretü’l-fetava…
• Zahîriyye: Zahiruddin Buharî’ye (öl. 619/1222) ait el-Fetâva’ẓ-Ẓahîriyye adlı…
• Şerhu’l-câmi‘ li’l-Hasîrî: Mahmud b. Ahmed el-Hasîrî (öl. 636/1238) İmam Muhammed Şeybani’nin eserlerini şerh ve rivayet etmiştir. Bu kapsamda, Câmi‘ü’s-sagîr…
• Münyetü’l-müfti li-Şeyh Yusuf b. [Ebi] Said es-Sicistânî: Yûsuf b. Ebî Said Ahmed es-Sicistânî’ye (öl. 639/1240) ait eser(64).…
• Kunye: Zahidî’ye (öl. 658/1260) ait Ḳunyetü’l-Münye li-tetmîmi’l-gunye…
• Füsûlü’l-İmadî: Meginânî’nin torunu Ebu’l-feth Zeynüddin el-İmâdî’ye ait (öl. 670/1271) eser(66).…
• İhtiyar: Hanefi fakihi Mevsılî’ye (öl. 683/1284) ait Hanefi mezhebinde mütûn-ı erbaa denilen dört temel kaynak arasında yer alan Muhtar…
• Mecma‘u’l-bahreyn: Hanefi fukahasından İbnü’s-saatî’nin (öl. 694/1295) eseri. Hanefi mezhebinin temel kaynaklarından mütûn-ı erbaa arasındadır(68)…
• Kâfî: Ebu’l-Berekât Nesefî’nin (öl. 710/1310) el-Vâfî adlı eserine yaptığı şerhin adı el-Kafîdir
• Nihâye: Hüsamüddin es-Siğnâkî’nin (öl. 714/1314) Hidaye üzerine yazdığı şerh(71)…
• Hizânetü’l-müftîn: Hüseyin b. Muhammed Semankânî (es-Semani)’ye (öl. 740/1339 dolayları) ait Hanefi mezhebinin muteber kitaplarından derlenerek oluşturulan eser(72).…
• Nukâye: Burhanüşşeria (öl. 730/1329-1330), torunu Sadruşşerîa es-Sânî için el-Hidaye’den…
B.“Suret-i İstiftâ” Kısmından Notlar: Fetvalarda Geçen İsimler
Sonuç
