Sayfa 658C.DURUŞMA DÜZENİ
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre, yargılamanın sevk ve idaresi hâkimin görevi olup…
HUMK m. 70: “Davasını bizzat takip eden kimse huzuru mahkemede münasip olmıyan hal ve tavırda bulunur ise hakim kendisine ihtar eyler. Buna da riayet etmezse hakim derhal dışarıya çıkarılmasını emir ve icabı halinde kendisini vekil tayinine icbar eder. Vekil tayin etmediği surette gıyaben muhakeme icra ve hükmolunur.…
Vekil, münasip olmıyan hal ve tavırda bulunursa yukarki fıkralar mucibince mahkemeden çıkarılır ve mahkemece kati lüzum görülürse bu bapta esbabı mucibenin zikriyle tayin edeceği müddet zarfında başka bir vekil göndermesinin asile tebliğine karar verilir.…
Müvekkil mahkemece tayin olunan müddet zarfında diğer bir vekil göndermezse mahkemeye gıyaben bakılır.”…
HUMK m. 150: “Muhakemenin idare ve zabıta işleri reise aittir.…
Reis iki taraftan her birine icabına göre söz verir ve söz söylemekten meneden ve mahkemenin intizamını bozan her şahsı derhal mahkemeden çıkartır.…
Bir kimse, ihtara rağmen mahkemenin düzenini bozar veya mahkeme huzurunda münasip olmayan bir söz söylemeye veya davranışta bulunmaya …
Mahkemenin düzenini bozan fiilin veya mahkeme huzurunda söylenen sözün suç oluşturması halinde, durum bir tutanakla Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir ve gerekiyorsa fiili işleyenin yakalanması emredilerek Cumhuriyet başsavcılığında hazır bulundurulması sağlanır. Ancak bu durum üçüncü fıkra hükmüne göre disiplin hapsi uygulanmasını engellemez.”…
Hukuk Muhakemeleri Kanunu tasarısında üç fıkradan oluşan 70. madde hükmü iki fıkrada;…
“(1) Vekil, duruşma sırasında uygun olmayan tutum ve davranışta bulunursa, hâkim tarafından uyarılır; uymaz ise, hemen dışarıya çıkartılması sağlanır ve gerekli görülürse, belirlenecek süre içerisinde başka bir vekil göndermesi hususu vekâlet verene tebliğ edilir. Vekâlet veren, mahkemece, verilen süre içinde başka bir vekil göndermez yahut davasını bizzat takip etmezse, tarafın yokluğu hâlinde uygulanacak hükümlere göre işlem yapılır.…
(2) Davasını kendisi takip eden kimse, duruşmada uygun olmayan tutum ve davranışta bulunursa, hâkim kendisini uyarır; bu uyarılara uyulmaz ve gerekli görülürse kendisini vekil ile temsil ettirmesine karar verip, hemen duruşma salonundan dışarıya çıkartılmasını sağlar; vekil ile temsil ettirmemesi hâlinde, tarafın yokluğu hâlinde uygulanacak hükümlere göre işlem yapılır.”…
ve…
“(1) Hâkim, duruşmanın düzenini bozan kimseyi, bunu yapmaktan men eder ve gerekirse derhâl duruşma salonundan…
Sayfa 660(2)…
(3) Mahkemenin düzenini bozan eylem veya mahkeme huzurunda söylenen münasip olmayan söz veya davranış, ayrıca bir suç oluşturuyor ise, durum bir tutanak ile Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir ve gerekiyorsa fiili işleyenin tutuklanmasına da karar verilir.”…
şeklini almıştır. Ancak, tasarının Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmasından…
“(1) Vekil, duruşma sırasında uygun olmayan tutum ve davranışta bulunursa, hâkim tarafından uyarılır; vekil uyarıya uymaz ve fiil disiplin suçu veya adlî suç teşkil eder nitelikte görülürse, duruşma salonunda bulunan kişilerin kimlik bilgileri, adresleri de yazılarak olay tutanağa geçirilir ve duruşma ertelenir. Vekil hakkında gerekli yasal işlem yapılmak üzere mahkemece vekilin kayıtlı olduğu baroya ve gerekiyorsa Cumhuriyet başsavcılığına bildirimde bulunulur.”…
Böylece, mülga Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nda kabul edilen ve Hukuk Muhakemeleri…
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun duruşma düzeni başlıklı 151. maddesi olarak kanunlaşan…
“(1) Hâkim, duruşmanın düzenini bozan kimseyi, bunu yapmaktan men eder ve gerekirse, avukatlar hariç, derhâl duruşma salonundan çıkarılmasını emreder.…
Sayfa 662(2)…
(3) Mahkemenin düzenini bozan eylem veya mahkeme huzurunda söylenen uygun olmayan söz veya davranış, ayrıca bir suç oluşturuyor ise bu durum bir tutanak ile Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir ve gerekiyorsa, avukatlar hariç, fiili işleyenin tutuklanmasına da karar verilir.”…
Ne yazık ki, avukatlık mesleğinin niteliği ve yargılamadaki yeri sebebiyle avukatların…
“Avukatlar yargılamanın bir parçasıdır ve duruşma salonları ile adliye koridorları avukatların çalışma alanlarıdır. Taraf avukatı haricindeki avukatların duruşma salonlarından çıkarılmasına olanak tanıyan hüküm, aleniyet ilkesini ve savunma hakkını ihlal eder nitelikte, mahkeme bakış açısıyla hazırlanmıştır. Hak ihlallerini önleme ve toplumsal davalarda gözlemci olarak önemli görevler ifa eden avukatlar aleyhine olan hüküm metinden çıkarılmalıdır.”…
EN
TR
