Sayfa 47VI.HUKUKİ DİNLENİLME HAKKI KAMU DÜZENİ İLİŞKİSİ
Kamu düzeni, tahkim müessesesi ile arasında doğrudan bir ilişki olmamasına rağmen,…
Yargıtay’ın kamu düzeni gerekçesi ile tahkim yargılamasına bu kadar kolay müdahale…
“O halde; yerel mahkemenin kararına dayanak yaptığı kamu düzeni kavramının açıklanıp tartışılması gerekmektedir. Toplumun çıkarlarını koruyan hükümlerle ortaya çıkan hukuk düzeninin bütünü kamu düzeni olarak ifade edilebilir. Kamu düzeni, bilimsel içtihatlarda genel olarak “Bir toplumun, belirli bir zaman dilimi içerisinde, siyasi, sosyal, ekonomik, ahlaki ve hukuki açılardan temel yapısını belirleyen ve temel çıkarlarını koruyan kurum ve kurallar bütünüdür.” şeklinde tanımlanmaktadır. (Süha Tanrıver, Yabancı Hakem Kararlarının Türkiye’de Tenfizinde Kamu Düzeninin Rolü, Ankara - 1988.) Kamu düzeninden; korunma ve uygulamasında, toplumun büyük yararı bulunduğu kabul edilen özel hukuk …
“Bir kuralın kamu düzenine ilişkin sayılması için bu kurala aykırılığın, ülkenin hukuk düzeninin temel ilkelerinden birisiyle çatışması, ya da ülkenin genel hukuk duygusunu ağır şekilde zedelemesi zorunludur (Kaneti Selim, İsviçre Federal Mahkemesi’nin Borçlar Hukuku Kararları, Ankara, 1968, sh. 22)” …
“Kamu düzeni kavramı yargısal içtihatlara da konu olmuş bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi 28.01.1964 gün ve 63/128 E., 64/8 K. sayılı kararında kamu düzeni deyiminin; toplumun huzur ve sükununun sağlanmasını, devletin ve devlet teşkilatının muhafazasını hedef tutan her şeyi ifade ettiği, bir başka deyişle toplumun her sahadaki düzeninin temelini teşkil eden bütün kuralları kapsadığı sonucuna varmıştır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 12.12.1990 gün ve 1990/3-527, 1990/627 sayılı kararında bir kuralın kamu düzeni ile ilgisinin ülkenin sosyal, ekonomik, ekinsel (kültürel) ve tarihsel gerçeklerine göre belirlenmesi gerektiği; sözü edilen gerçeklerin, kuralın vazgeçilmezliğini, toplumsal yararını ortaya koyması durumunda kuralın kamu düzeni ile ilgisinin mevcut olduğu ifade edilmiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 28.11.1973 gün ve 609/959 sayılı kararında ise “kamu düzeni kavramı, benzer yönler olmakla beraber her ülkenin, o ülkenin kendisine özgü tarihsel, sosyal, ekonomik ve diğer koşulların oluşturduğu özel bir anlam taşır” hükmüne yer verilmiştir”…
“Bir kuralın kamu düzeni ile ilgisi, ülkenin sosyal, ekonomik, kültürel ve tarihsel gerçeklerine göre belirlenmelidir. Diğer bir deyimle, sözü edilen gerçekler kuralın vazgeçilmezliğini; toplumsal yararını ve hukuk düzeninin korunmasına yönelik amacını ortaya koyuyorsa, kuralın kamu düzeni ile ilgisi kabul edilmelidir. Bilimsel içtihatlarda kamu düzeninin zamana ve mekâna göre değişiklik gösterdiği kabul edilmekte devletlerin …
Yukarıda işaret ettiğimiz yaklaşımlar birlikte değerlendirildiğinde, kanımızca burada…
Zira usul, şeklidir, öngörülebilirlik için vardır, statiktir; onun en önemli fonksiyonu…
Tahkim yargılaması sırasında hakem süresinde karar vermemişse, bu durum kanunun açık…
Nitekim Milletlerarası Tahkim Kanunu hükümleri dikkate alındığında, Kanun’un m. 15/A-3…
İşaret ettiğimiz bütün bu hususlar çerçevesinde aşağıdaki sorulara verilecek cevaplar…
Yargıtay’ın deyimi ile kamu düzenine aykırı ama taraflar kanun yolundan feragat etmişler…
Hakem süresinden sonra karar vermiş ama taraflar kanun yoluna gitmemiş, bu kararın…
Karar gerekçesiz, taraflar kanun yoluna gitmemiş; kendiliğinden denetim mümkün mü?…
Hakem tahkim sözleşmesinin kapsamını aşar şekilde veya tarafın talebinden fazlasına…
İşaret ettiğimiz ihlallerin giderilmesi için kanun yararına bozma gibi bir imkân…
Spesifik olarak hukuki dinlenilme hakkını ihlal eden bu kararlar gerçekten kamu düzenini…
Son noktada bütün bu değerlendirmeler yapılırken, devlet mahkemelerinde yapılan yargılamanın…
Nitekim Yargıtay’da yakın tarihli bir kararında kamu düzenine ilişkin katı yaklaşımından…
EN
TR
