İnsanoğlu ile su arasındaki hukukî ilişki, şüphesiz ki tarihin ilk devirlerine dayanır.…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült

On İki Levha Yayıncılık
Yayın tarihi: Mayıs 2025
Sayfa: 49 - 62
Zübeyde Özcan Bütün
Editör:Nevzat Birişik, Ziya Akıncı
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
2.2.Su Hukuku ve Bu Konudaki Mevzuat ve Uygulamalar
Su, moleküler bileşimi hidrojen ve oksijen olan, rengi, kokusu ve tadı olmayan sıvı bir madde, hayatın kaynağı, tarım, gıda ve sanayinin ise en önemli girdisidir. Ancak hukuki tanımı gereği su aynı zamanda kaynak, göl ve ırmak gibi bunların yatağını da ifade eder. Dünyanın 3/4’ü sular ile kaplı olduğundan ilk bakışta yeryüzünde su bolluğu izlenimi oluşmaktadır. Dünyadaki suların ancak %2,5`i ise nehir ve göllerde tatlı su olarak
•Türk Hukukunda Sular… Mevzuatımızda, sulara dair pek çok hukukî düzenleme vardır. Ancak, bunlar tek bir… Özellikle 1926 yılında çıkmış olan 831 sayılı Sular Hakkında Kanun insanların içme… Görüldüğü üzere kanun koyucunun kabul ettiği yeknesak bir “su mülkiyeti” tanımı yoktur.… •Suların Sınıflandırılması… Yerüstü ve yeraltı suları: Yerüstü ve yeraltı sularının ayrımı hem doğal hem… oYerüstü Suları: Nehirler, göller, dereler gibi yüzeyde bulunan su kaynaklarını… oYeraltı Suları: Toprak veya kayaç tabakalarının içinde bulunan ve yüzeyden… Ancak suların mülkiyet ve tasarruf hakkı yani Hukuki ayrım ise şöyledir:… oYerüstü Suları: Hukukî olarak genellikle kamu mülkiyeti altında değerlendirilir… oYeraltı Suları: Tarihsel olarak özel mülkiyete konu olabilen bu sular, 138… •Akarsular ve Durgun Sular… Akarsular, genellikle bir yatak içinde devamlı olarak akan ve yeryüzünü sulayan su kollarıdır. Akarsuların sürekliliği, genellikle belirli bir yatak içinde akmalarıyla sağlanır. Akarsular,… •Tabiî Sular ve Sun’î Sular… Tabiî sular: İnsan müdahalesi olmaksızın doğada kendiliğinden oluşan sulardır. Bu sular doğal süreçlerle meydana gelir ve suyun varlığı, doğal çevre koşullarına bağlıdır. Kaynak suları, doğal göller, akarsular (doğal olarak akan), yeraltı suları en yaygın örnekleridir. Sun’î sular:… •Genel Sular ve Özel Sular: Genel sular… Kamuya açık ve tüm topluma hizmet eden su kaynaklarıdır. Genellikle devlet mülkiyetinde… •Sınır Aşan Sular ve Bu Suların Hukuki Durumu… Dünyadaki pek çok akarsu, bir ülkede doğduktan sonra başka bir ülkeye veya ülkelere… oEgemenlik alanlarının tespiti: Devletleri ayıran akarsularda egemenlik alanlarının… oKullanım faaliyetlerinin düzenlenmesi: İki ya da daha fazla devletin topraklarından geçen akarsular üzerinde endüstriyel ve tarımsal amaçlı kullanım faaliyetlerinin düzenlenmesi gerekmektedir. Bu düzenlemeler, suyun her iki ülke tarafından adil bir şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla yapılır(6)… Bu sorunların çözümlenmesinde antlaşmalar, teamüller, genel hukuk ilkeleri ve hukuk… •Uluslararası Hukukta Sınır Aşan Sulara İlişkin Görüşler… Mutlak ülke egemenliği görüşü: 1895 yılında ABD ile Meksika arasındaki Rio Grande anlaşmazlığında ortaya atılmıştır. Bu görüşe göre, sınır aşan akarsulara sahip ülkeler, bu sulardan kendi ülkeleri içinde diledikleri gibi yararlanma hakkına sahiptirler. ABD tarafından zaman zaman desteklenmiş olan bu yaklaşım uluslararası alanda çeşitli eleştiriler almıştır. Ulusal çıkarlar nedeniyle ABD bu görüşü genel olarak desteklememiştir(8)… Doğal birlik görüşü: Bu görüş, sınır aşan suların doğal durumunun korunmasını… Adil kullanım görüşü: Amerikalı bilim adamı C. Eagleton tarafından uluslararası hukuka kazandırılmıştır. Bu görüş, kıyıdaş devletlerin suyu azami fayda ve asgari zarar ilkesine göre kullanmalarını savunur. Bu görüş, suların eşit paylaşımını gerektirmez ancak her ülkenin suyu kabul edilebilir bir şekilde ve aşağı çığır ülkesine zarar vermeden kullanması gerektiğini vurgular (Amerikalı bilim insanı C. Eagleton tarafından uluslararası hukuka kazandırılan bu görüşe göre;sular, eşit paylaşımı gerektirmez ancak her ülkenin suyu kabul edilebilir bir şekilde ve aşağı yatak ülkesine zarar vermeden kullanması gerekir. Bu görüşe göre kıyıdaş devletler ortak buyu azami fayda ve asgari zarar ilkesi kapsamında kullanmalıdır.). Ön kullanım üstünlüğü görüşü: Amerikalı Matter tarafından ortaya konmuştur.… •Sınır Aşan Sular Konusundaki Uluslararası Düzenlemeler ve Gelişmeler… Helsinki Kuralları (1966): Uluslararası Hukuk Derneği (ILA) tarafından tavsiye… Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu (UN-ILC) Çalışmaları: 1970’lerde… Gündem 21 ve Uluslararası Kuruluşlar: 1992’de Rio de Janeiro’da toplanan UNCED… 1997 BM Kararı: “Başkasına önemli zarar vermeden, hakça ve makul yararlanma” esasına dayanan karar tasarısı, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından kabul edilmiştir. Ancak Türkiye, Çin ve Burundi bu kararı reddetmiş, birçok ülke çekimser oy kullanmıştır. •Türkiye’nin Sınır Aşan Sularının Hukuki Durumu…