II. ANTİK ROMA’DA EV HALKI
Her ne kadar “ev halkı” ve “aile” terimleri, günümüzde bizim için ifade ettikleri…
“Domus” teriminden başlayacak olursak, Roma tarihinde “bir aile reisinin hakimiyetinde aynı çatı altında yaşayan herkesin oluşturduğu aile grubu” anlamında geldiği gibi; eski Yunancadaki karşılığı olarak salt “ev” esas alındığında “evin fiziksel varlığı”na işaret ettiği düşünülse de, Antik Roma’da sadece fiziksel özellikleri ile madden evi değil, ev ahalisinin birbirleri ile ve belirli durumlarda üçüncü kişiler ile giriştikleri ilişkilerden doğan yükümlülüklerin, kazanımların ve yetkilerin hukuki toplamını kapsar şekilde kullanıldığı da görülmektedir.…
Yunanların aksine Romalıların az sayıda da olsa hukuki terimlerin tanımlarını verdikleri…
Hukuki metinlerdeki farklı terimsel karşılıkları yanında “familia”, şehir devletini (civitas)…
Aile bağı ve pater’in potestas’ının altında olmak, adrogatio aracılığı ile gerçekleşirdi. Adrogatio ile…
Engels’e göre, başlangıçta tüm kabileler içinde analık hukuku hâkimdir. Servetin…
Analık hukukunun yıkılışı kadın cinsinin tarihsel yenilgisi oldu. Evde bile yönetimi…
Engels’e göre, başlangıçta familia sözü, günümüz aile anlayışını dile getirmezdi.…
Ev halkı üzerinde otorite sahibi olan ailenin babası (pater familias) olarak görevlendirilir ve henüz çocuğu olmasa bile o şekilde adlandırılırdı. Zira burada aile babalığı kendisinin otoritesi altındakiler üzerinde sahip olduğu haklardan kaynaklıdır. Bu bakımdan paterfamilias’ın aile…
Roma ailesinde paterfamilias statüsünü kazanabilmek için, erkek olmak ve bir aile babasının egemenliği altında bulunmamak şartları birlikte aranmaktadır. Bunun dışında bir yaş sınırlaması söz konusu olmayıp, aile babasının ölmesi durumunda hakimiyeti altındaki erkek aile evlatları, evlenmiş olsun ya da olmasın, çocuk sahibi olsun ya da olmasın, aile malvarlığının kendisine intikal etmesi ile paterfamilas statüsünü…
Paterfamilias’ın ölümü ile ortaya çıkan bu ailelerin mensupları, birbirleri ile olan agnatio hısımlıklarını…
“Ev halkının başı” olarak paterfamilias, Roma ailesinin ve daha geniş olarak toplumun ataerkil özelliğini, elbette ortaya koymaktadır. Paterfamilias teriminin…
Toplumsal cinsiyete dayalı bir bakış açısıyla, paterfamilias’ın anlamı, klasik Latince metinlerinde geçen materfamilias teriminin…
Çok geniş bir toplumsal statü yelpazesinde yer alan kadınlar, hukuki metinlerde,…
Klasik Dönemde, çok geniş yelpazede anlamlar taşıdığı görülen materfamilias, esasında bir toplumsal imtiyaz olarak varlık göstermiştir. Materfamilias’a ilişkin…
Ulpianus ve Papinianus’un metinleri ile birlikte, ulaşılan nihai noktada materfamilias,…
Ulpianus’a ait bir başka metinde de, materfamilias teriminin iki farklı yönünü vurgulanmıştır: babasının potestas’ından bağımsız…
Diğer yandan materfamilas’ların şahsiyeti cinsel saldırılara karşı hukuken savunmasızdı. Bu bakımdan Roma Hukukunda şahsiyeti koruyan iniuria davasının
Actio iniuriarum’u anlatan Digesta metinleri, bir materfamilias’ın onuruna…
EN
TR
