- Sigortanın mahiyetine aykırı,…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült

On İki Levha Yayıncılık
Yayın tarihi: Ağustos 2019
Sayfa: 38 - 46
Merih Kemal Omağ
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
2. Muhteva Bakımından
Türk Ticaret Kanununun, sigorta hükümlerine, bazı noktalarda değişiklikler ve yenilikler…
- Boşluk ihtiva etmekte,…
- Maksada aykırı bulunmakta,…
- Hukukun temel ilkeleri ile çelişmekte olan veya,…
- Uygulanma kabiliyetini kaybetmiş hükümlerdir. Bu tür hükümleri örneklendirerek…
A. Sigortanın Mahiyetine Aykırı Hükümler: TTK. m. 1263 sigorta akdini tanımlamıştır.…
Sigorta hukukumuza hakim menfaat ilkesi de sigorta himayesi sağlama borcunun şarta…
Sigortacının sigorta tazminatını ancak rizikonun gerçekleşmesi halinde ödemesi, sigortacının…
B. Boşluk İhtiva Eden Hükümler - Zarar sigortalarına “tazmin ilkesi” (zenginleşme yasağı), ile “menfaat ilkesi” hakimdir. Tazmin ilkesine göre, sigorta hiç bir zaman kazanç aracı olamaz. Sigorta ettiren sadece uğradığı gerçek zararı sigortacıdan talep edebilir (TTK.m.1283). Tazmin ilkesinin bir sonucu olarak zarar sigortalarında aşkın sigorta yasaktır. Aşkın sigorta, sigorta bedelinin sigorta değerinden yüksek tutulduğu sigortadır. Örnek: 20.000 lira değerindeki ev eşyasının 30.000 lira bedelle sigorta ettirilmesi. Sigorta ettirenin “sırf haksız bir kazanç elde etmek maksadıyla” (dans I’intention de se procurer un profit illicite) bir menfaati gerçek değerinden yüksek bir bedelle sigorta ettirmesi halinde ise “hileli aşkın sigorta” (surassurance frauduleuse) sözkonusu olur. TTK’nun aşkın sigortaya ilişkin yasağını kanunlaştıran 1283. maddesinde “hileli aşkın sigorta” hali düzenlenmemiştir. Bu önemli bir noksandır. Halbuki kara Avrupası sigorta kanunlarında bu konuda özel düzenlemeler mevcuttur. Hileli aşkın sigorta karşısında yabancı sigorta kanunlarına hakim olan ana espiri, bu tür bir işlemde bulunan sigorta ettireni tazminat hakkından yoksun bırakarak, tahsil edilen primleri sigortacıda kalmasını sağlamaktır. (Bkz. ve karş. LFCA. Art. 51. LCA.Art.29/1)(26).…
- TTK.m. 1289’a göre, sigortacı, sigorta olunan menfaatin konusu olan malı dilediği…
- Rizikoyu kıymetlendirmeye yarayan değişken nitelikteki faktörlerin, sigorta süresi…
Yabancı sigorta kanunlarının aksine, Türk hukukunda, riziko ağırlaşmasının üç fıkralık…
a) TTK.m. 1291’de, sadece, sigorta ettirenin sebep olduğu riziko ağırlaşmaları ile,…
b) Kanunda ağırlaşan rizikoyu sigorta ettirenin ihbar etmemesi haline uygulanacak…
c) Riziko ağırlaşması karşısında, TTK.m. 1291 sigortacıya sadece fesih hakkı tanımıştır.…
d) TTK.m. 1291’de bölünebilir mahiyetteki sigorta akidlerinin söz konusu olduğu durumlarda,…
e) Rizikonun ağırlaştığı tarihten, feshin hüküm ifade edeceği tarihe kadar, ağırlaşan…
f) TTK m. 1291 açısından, feshi hakkı kullanılmakla “derhal” hüküm ifade eder. Kanunda…
g) Birçok yabancı sigorta kanunu ile Türk hukukundaki deniz sigortalarının aksine,…
Rizikoyu kıymetlendirmeye yarayan mütehavvil nitelikleri faktörlerin sigorta süresi…
a) Rizikonun hafiflemesi karşısında, gelecek yıllara ait primlerin indirilmesini…
b) Rizikonun hafiflemesi karşısında gelecek yıllara ait primlerin indirilmesi talebini…
- Sigortacının halefiyetini tesis eden TTK.m 1301 açısından ise yapılacak yeni bir…
a) Kısmi ödeme halinde sigortalı (zarar gören)ile sigortacı aynı anda tazminat borçlusuna…
b) Kanunda bulunmayan hususlardan biri de, sigortacının halefiyet ve rücûu bakımından…
C. Maksada Aykırı Hükümler- Rizikonun gerçekleşmesini ihbar mükellefiyeti (TTK.m.1292) ile koruma tedbirleri alma mükellefiyetinin (TTK.m.1293) ihlali halinde, sigorta ettirenin bir kusuru varsa, kusurunun ağırlığı ölçüsünde tazminattan bir indirim yapılır. Sigorta ettirenin bir kusuru yoksa, adı geçen mükellefiyetlerin ihlali dolayısıyla sigortacı için bir zarar doğmuş olsa bile, sigorta tazminatından bir indirim yapılamaz. Bu mükellefiyetlerin ihdasındaki ortak amaç, sigortacının menfaatlerinin zarar görmesinin önlenmesidir. Şu halde burada dikkat edilecek nokta, sigorta ettirenin kusuru değil, ihlal neticesinde sigortacının menfaatleri bakımından bir zararın meydana gelip gelmediğidir. Bu mükellefiyetlerin ihlali halinde sigortacının uğradığı zarar ölçüsünde, sigorta tazminatından bir indirim yapılması söz konusu mükellefiyetlerin amacı ile telif edilebilir (Bkz. ve karş. TTK.m. 1377. Yangın SPGŞ. m. 17)(32)…
D. Hukukun Temel İlkeleri İle Çelişen Hükümler- TTK.m. 1288/f.2’ye göre, sigorta ettiren, menfaat değeri altındaki bir sigorta akdini (eksik sigorta). tek taraflı bir irade beyanı ile, rizikonun gerçekleşmesinden önce ve sigortacının kabulü ile bağlı olmaksızın, ilk tehlike sigortası haline dönüştürebilir. Sigorta, ettirenin tek taraflı irade beyanı