Uluslararası Adalet Divanı ve Yargı Yetkisi: C. Tek taraflı bildirim

UAD Statüsü md. 36/2 uyarınca: “Statü’ye taraf olan devletler, herhangi bir zamanda, aynı yükümlülüğü kabul eden diğer herhangi bir devletle ilgili olarak, ipso facto ve özel bir anlaşma olmaksızın, … tüm hukuki uyuşmazlıklarda Divan’ın zorunlu yargı yetkisini tanıdıklarını beyan edebilirler.”…

i) Mütekabiliyet çekincesi/şartı: Karşılıklılık şartıyla devletler, Divan’ın zorunlu yargı yetkisini tanımaya özendirilmekte ve zorunlu yargı sistemini kabul eden devletleri eşit bir temele koymak, yani birbirlerine üstünlük sağlamalarını bu yöntemle engellemek amacını taşımaktadır.(80)…

ii) Süre bakımından (rationae temporis) çekince: UAD Statüsü md. 36/3’te öngörülen diğer çekince süre bakımından çekincedir. Bu tür çekincelerde genellikle tek taraflı bildirimin BM Genel Sekreterliği’ne iletildiği tarihten sonraki uyuşmazlıklara uygulanmasını öngörülür. Ancak bazı devletler süreye ilişkin çekincelerini; sadece bildirim tarihinden önceye değil, bildirimden sonra ortaya çıkmış ancak bu tarihten önceki olaylara, durumlara veya gerçeklere de uygulanmamasını içerir şekilde iletmektedirler. (83)…

iii) Kişi bakımından (rationae personae) çekince: Divan’ın zorunlu yargı yetkisini tanıyan devletler, tek taraflı bildirimlerine, bazı devletlerin kendilerine karşı Divan önüne bir sorunu getirmelerini engellemeye yönelik de çekinceler koymaktadırlar. Bu tür çekincelerin alacağı şekillerden birisi, Divan’ın zorunlu yargı yetkisini sadece 12 ay veya daha kısa bir süre önce tanımış devletlerle olan sorunları kapsamayacağı yönünde olabilmektedir.(84)Örnek…

iv) Konu bakımından (rationae materiae) çekince: Devletler tek taraflı bildirimde bulunurken hangi konuların Divan’ın yargı yetkisi kapsamına girmeyeceğini düzenleyebilirler. UAD’nin yargı yetkisine ilişkin, konu bakımından çekince konulmasında herhangi bir sorunlu uygulama söz konusu değildir. Divan Tüzüğü md. 88/1 uyarınca: “Esasa ilişkin nihai kararın verilmesinden önce herhangi bir zamanda taraflar, müştereken veya ayrı ayrı, yargılamanın durdurulması konusunda anlaştıklarını yazılı olarak Divan’a bildirirlerse, Divan durdurma kararını kayda geçirir ve davanın listeden çıkarılmasını emreder.”

Ayrıca devletler, tek taraflı bildirimlerinde bazı konulara ilişkin uyuşmazlıklann…

Uluslararası Adalet Divanı ve Yargı Yetkisi

Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.

C.Tek taraflı bildirim