III. Türk Hukuku Açısından İşçi Kavramının Belirlenmesinde Kullanılan Ölçütler
İş sözleşmesinin yasal tanımı İş Kanunu’nun 8.maddesinin 1.fıkrasında yapılmıştır.…
Bu tanımlarda iş sözleşmesinin unsurları olan iş görme, ücret ödeme ve işçinin işverene…
OECD ve Eurofound verilerine göre, Türkiye’de 2014 yılında ‘bağımlı’ serbest çalışanların…
a. Bu kişilerin tek bir müşterileri/iş sahibi vardır,…
b. Bu kişiler iş yükünün fazlalaşması durumunda dahi işçi istihdam edememektedirler,…
c. Bu kişiler, işlerini yürütebilmek için gerekli olan en önemli kararları dahi alma…
Türk Hukuku açısından yapılacak bir değerlendirmede, günümüze kadar gelen uygulamada…
Yargıtay 9.Hukuk Dairesi 2015 yılında verdiği bir kararında…
İş sözleşmesinde bağımlılık unsurunun içeriğini; işverenin talimatlarına göre hareket etmek ve iş sürecinin ve sonuçlarının işveren tarafından denetlenmesi oluşturmaktadır. …
* İşin işverene ait işyerinde görülmesi, …
* Malzemenin işveren tarafından sağlanması, …
* İş görenin işin görülme tarzı bakımından iş sahibinden talimat alması, …
* İşin iş sahibi veya bir yardımcısı tarafından kontrol edilmesi, …
* Bir sermaye koymadan ve kendine ait bir organizasyonu olmadan faaliyet göstermesi, *Ücretin ödenme şekli, kişisel bağımlılığın tespitinde dikkate alınacak yardımcı olgulardır. …
Sayılan bu belirtilerin hiçbiri tek başına kesin bir ölçü teşkil etmez. İşçinin, işverenin belirlediği koşullarda çalışırken, kendi yaratıcı gücünü kullanması, işverenin isteği doğrultusunda işin yapılması için serbest hareket etmesi bu bağımlılık ilişkisini ortadan kaldırmaz. …
Yukarda sayılan ölçütler yanında, özellikle bağımsız çalışanı, işçiden ayıran ilk kriter, çalışan kişinin yaptığı işin yönetimi ve gerçek denetiminin kime ait olduğudur. Çalışan kişi işin yürütümünü kendi organize etse de, üzerinde iş sahibinin belirli ölçüde kontrol ve denetimi söz konusuysa, iş sahibine bilgi ve hesap verme yükümlülüğü varsa, doğrudan iş sahibinin otoritesi altında olmasa da bağımlı çalışan olduğu kabul edilebilir. Bu bağlamda çalışanın işini kaybetme riski olmaksızın verilen görevi reddetme hakkına sahip olması (ki bu iş görme borcunun bir ifadesidir) önemli bir olgudur. Böyle bir durumda çalışan kişinin bağımsız çalışan olduğu kabul edilmelidir. …
Çalışanın münhasıran aynı iş sahibi için çalışması da yeterli olmasa da aralarında bağımlılık ilişkisi bulunduğuna kanıt oluşturabilir. …
Dikkate alınabilecek diğer bir ölçütte münhasıran bir iş sahibi için çalışan kişinin, ücreti kendisi tarafından ödenen yardımcı eleman çalıştırıp çalıştırmadığı, işin görülmesinde ondan yaralanıp yararlanmadığıdır. Bu durumun varlığı çalışma ilişkisinin bağımsız olduğunu gösterir…” …
Görüldüğü üzere Yargıtay 9.Hukuk Dairesi kararında çalışan kişinin niteliğinin belirlenmesinde…
İşçi niteliğinin belirlemesinde çalışan kişinin işverene ait bir organizasyon kapsamında…
Dünya çapında medya ve güzel sanatlar alanında atipik çalışmalar yaygınlaşmaktadır.…
Yargıtay 9.Hukuk Dairesi’nin 2015 yılında verdiği bir karar freelance olarak evden…
Yargıtay HGK tarafından verilen 21.2.2018 tarihli ve 21-139/316 sayılı kararda…
Ticari taksi şoförlerinin işçi sayılıp sayılmayacağı, taksi sahibi ile şoförler arasındaki…
Taksi şoförü ile taksi sahibi arasındaki ilişki bir iş sözleşmesi olabileceği gibi, somut olayın koşulları dikkate alındığında taraflar arasındaki ilişkinin hukuki niteliği pekala hasılat kirası olarak da nitelendirilebilir.…
Ticari taksi işletilmesinde aracı kullanan şoför üzerinde eğer taksi sahibinin gözetim ve denetimi varsa bu takdirde taraflar arasındaki ilişkinin iş sözleşmesi olarak nitelendirilmesi gerekir. …
Ancak, araç sahibi aracı taksi şoförüne günlük belirli bir bedel karşılığında kullandırmakta, hasılat ne olursa olsun kendisi sabit bir ücret talep etmekte ve araç sahibi günlük bu bedel dışında taksinin işletimiyle ilgili herhangi bir şeye karışmıyorsa bu takdirde de araç sahibi ile taksi şoförü arasındaki ilişkinin iş sözleşmesi olarak nitelendirilebilmesi güçtür. Taksi sahibi taksi şoförüne günün belirli bir saat diliminde tahsis ediyor ve bu tahsis dönemi içinde işçinin iş görme edimini ne şekilde ifa ettiğine, hatta taksiyi kullanıp kullanmadığına dahi karışmıyorsa, taksi şoförü taksi sahibinden işin yürütümüne ilişkin hiçbir emir ve talimat almıyorsa, çalışma zamanını serbestçe organize edebiliyorsa kişisel bağımlılığın bulunmadığı kabul edilmelidir.’…
Bu kararda üzerinde durulması gereken husus Yargıtay 9.Hukuk Dairesi’nin ‘ekonomik…
Genel olarak taksi şoförünün araç sahibine her gün düzenli olarak yaptığı ödemeden geride kalanın kazanç olduğu bir ilişkide ekonomik riski taşıyanın şoför olacağı açıktır. İş sözleşmesi kazanç-ekonomik bağımlılık te
EN
TR
