Yuvarlak Masa Toplantısı

Oktay Uygun: Beş dakikalık yarış başlamıştır. Şimdi birkaç farklı noktaya değinecektim ama bunu sınırlıyorum. Seçimlerdeki usulsüzlükler, muhtemel yapılabilecek usulsüzlükler, yeni yasal düzenlemenin getireceği tehlikeler beni açıkçası biraz ürküttü. Şu anlamda: bizim demokrasimiz tabii ki yerleşik bir demokrasi değil. Demokratikleşmeye çalışan bir ülkeyiz ama seçimlerin dürüst, serbest ve adil olduğu konusunda bir kanaat vardı uluslararası kamuoyunda. Türkiye’deki seçimler her şeye rağmen ufak çapta manipüle edilebiliyor, hiçbir zaman bindelik oranları geçmiyor usulsüzlükler, dolayısıyla gerçek irade ortaya çıkıyor, sandığa yansıyor. Bu önemliydi ve biz bunu sağlamanın yolu olarak da seçimlerin yönetim ve denetimini bir yargı organına vermiştik. İdari kurullara değil, yargı organına vermiştik. Şimdi bunu yargı organından kısmen alıp idari kurumlara, valiye veriyoruz, artı o yargı organını da yargı organı olmaktan çıkartıp tarafsızlığı, prestiji, saygınlığı artık yere düşmüş bir kuruma çevirdik. Kimsenin YSK’ya güven duyduğunu zannetmiyorum. İktidar partisi dahil. Ama kendi lehlerine sonuç alabildikleri için tabii destek olabilirler. Bu bizi nereye götürecek? Şuna götürecek: Eskiden seçimlerde yapılan en büyük usulsüzlükler iki taneydi. Bir, otobüse bindirirsiniz bir sandıkta oy kullanan seçmenleri başka bir kasabaya götürürsünüz oy kullanırlar. O kasabada da birkaç yüz oyla bir milletvekili el değiştirebiliyorsa önemli bir sonuç doğardı. Gerçekten birkaç milletvekilinin yeri değişirdi bu sayede. İki, birleştirme tutanakları aşamasında bazı şeyler olurdu. Mesela, iktidar partisi diyelim ki 5 milletvekili çıkarmayı hesaplıyor bir ilde ama seçim sonucu öyle bir çıkıyor ki 4 tane çıkartıyor. 2000 oyu daha olsa beşinciyi de çıkaracak. Ama çıkaramıyor, belli, ortada. Bunun üzerine o ilden 2000 oy alan ama asla bir milletvekili çıkaramayacak küçük partilerle bir anlaşma yapılıyor. Senin o oyları bizim tarafa transfer edelim, yani sandığı manipüle edelim, size de başka bir yerden başka bir avantaj sağlarız. Belki o küçük parti de başka bir yerden bir milletvekili çıkaracaktır, iktidar partisinin fazla oyları vardır. Bu kolay bir şey değildi ama yapılmıştı geçmişte.