Sayfa 123Dr. Sinan H. Yüksel…
1. Giriş Yerine. Sermayenin korunması ilkesi, Türk hukukunda Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) m. 124 anlamında tüm sermaye ortaklıkları için geçerli olan bir merkez kavramdır.…
Mukayeseli hukukta sermayenin korunması ilkesi olarak adlandırılan bu merkez kavram…
İlkenin kavramsal çerçevesi, kanunun çeşitli hükümleri ve bu hükümler ile korunan…
Aşağıda da göreceğimiz üzere, baskın görüş, ilkenin “malvarlığının korunması ilkesi”…
Bu çerçevede, sermayenin korunması ilkesi ve malvarlığının korunması ilkesi kavramlarına…
2a. Yukarıda da belirttiğimiz üzere, meseleyi anonim ortaklığa hakim ilkeler kapsamında ele alan yazarların çoğunluğu, sermayenin korunması ilkesi yerine malvarlığının korunması ilkesi kavramını kullanmayı tercih etmektedir. Malvarlığının korunması ilkesi terminolojisini tercih eden yazarlardan bazılarına göre, bu seçim, sermaye ortaklıklarının -en katı haliyle anonim ortaklığın- borçlarından sadece kendi malvarlığıyla sorumlu olmasının, başka bir deyişle şirket alacaklılarının yalnızca şirket malvarlığına başvurabilmelerinin ve sınırlı sorumluluk ilkesinin doğrudan bir sonucudur.…
2b. Bazı yazarlar, sermayenin korunması ile kastedilenin esasen ortaklığın tüm öz varlığının korunması olduğunu; esasen, sermayenin korunması ile malvarlığının korunması arasında kavramsal olarak fark bulunmadığını kabul ederek ilkenin daha iyi anlaşılabilmesi için malvarlığının korunması ilkesi terminolojisini tercih etmektedirler.…
2c. Diğer bir görüşe göre “sermayenin korunması” kavramı sınırlı bir kapsama işaret eder. Zira, koruma sadece sermayenin karşılığını teşkil eden malvarlığı için değil, bunu aşan ve bağlı yedek akçeleri de içeren bağlı malvarlığı için getirilmiştir. Bu nedenle malvarlığının korunması kavramına başvurulmalıdır. Türk,…
2d. Diğer bazı yazarlar ise sermayenin korunması ilkesi terminolojisini benimsemekle birlikte, korumanın kapsamına tüm malvarlığının dahil olduğunu kabul ederler. Tekinalp,…
2e. Son olarak, kimi yazarların her iki kavramı da farklı kapsamda görerek ayrı ayrı ele aldıklarını belirtmek gerekir. Kayar sermayenin…
3. Kuşkusuz, tüzel kişilik perdesinin kaldırılmasına yol açan haller ve doğrudan zararların tazmini imkanı bağlamında organ sorumluluğu düzenlemeleri bir kenara bırakılacak olursa, alacaklıların başvurabilecekleri tek malvarlığı ortaklık malvarlığıdır. Ayrıca, bu malvarlığı, pay sahiplerinin sermaye taahhüt etmek suretiyle riske ettikleri yatırımlarının ulaştığı bütünsel bir değeri ifade eder. Bu itibarla, anonim ortaklık malvarlığının bir bütün olarak, tüm menfaat sahipleri lehine korunması düşüncesinin bir “hakim ilke” halini alması ve sadece dar anlamda sermayenin korunması ile yetinilmemesi doğaldır. O halde, ilkeye ne isim verilirse verilsin, anonim ortaklığın malvarlığının, faaliyetin olağan ve beklenebilir risklerinin dışında…
Öte yandan, meseleye salt terminolojik bir tartışma gözüyle bakmak veya bu ayrıma…
Gerçekten, TTK’da sermayenin korunması ile ilgili hükümler ve sermayenin korunması…
Görüldüğü üzere, her iki hükümde kesin hükümsüzlüğe neden olan kanuna aykırılık unsuru…
Bu noktada, TTK m. 391’de kullanılan “sermayenin korunması ilkesini gözetmeyen”…
4a. TTK m. 391 hükmünün gerekçesinde sermayenin korunması ilkesi ile ne kastedildiği açıklanmıştır. Gerekçeye göre, “[sermayenin korunması ilkesini] şirket malvarlığının korunması ilkesinden ayırmak, ayrıca genel kurulun ve yönetim kurulunun devredilmez yetkileri ile karıştırmamak gerekir. İlkenin amacı […] ‘sermaye’ye odaklanmıştır. Yedek akçelerin korunması tartışılabilir. Hükmün kapsamına, inter alia, sermaye paylarına faiz ödenmesi girer”.…
4b. Öğretide bazı yazarlarca, kanunun, sabit bir değeri ifade eden ve karşılığının şirkette bulunup bulunmadığı belirsiz olan esas ya da çıkarılmış sermaye ile (sermayeyi de dahil olmak üzere) paysahiplerine dağıtılması engellenen malvarlığı değerlerinin, alacaklılar bakımından asgari bir koruma getirdiği; ancak, anonim ortaklıktaki tüm çıkar grupları bütün olarak değerlendirildiğinde, ortaklığın mali durumunun göstergesi olan
5. Anlaşıldığı üzere, TTK m. 391 ve 447 uyarınca organ kararlarının sermayenin…
Ortaklığın tüm malvarlığının, tüm menfaat sahiplerinin korunması perspektifinde koruma…
O halde, çözülmesi gereken ana sorun, hangi emredici hükümlerle kimin menfaatine…
Örnek vermek gerekirse; genel kurulun TTK m. 347’ye aykırı olarak itibari değerinin…
7. Sermayeyi koruduğu kabul edilen diğer düzenlemeler, ortaklığın hayatı ve faaliyeti devam ettikçe (ortaklık sona erinceye ve hatta tasfiye tamamlanana kadar) sermayenin muhafazasını ve ortaklığa tahsisini amaçlayan hükümler olarak sınıflandırılmaktadır…
TR
EN
