Sınai Mülkiyet Hukuku ve Rekabet Hukuku Boyutlarıyla Yedek Parça Rekabeti

Dr. Kadir BAŞ*…

ÖZET

Yedek parça rekabeti, tüketicilere düşük fiyatlı alternatifler sunması ve ana ürün sağlayıcısı üzerinde rekabet baskısı yaratarak başkaca etkinlikler ortaya çıkarması nedeniyle, tüketici refahına doğrudan ve ciddi bir katkıda bulunmaktadır. Yedek parça rekabetinin önündeki potansiyel engellerin başında ise ana ürün sağlayıcısının sınai mülkiyet hakları gelmektedir. Bu noktada tüketici refahının maksimize edilmesi için sınai mülkiyet hakları yoluyla teşebbüslere yeniliklere yatırım yapma motivasyonu sağlanması ile yedek parça piyasasının rekabete açılması arasında optimal bir denge kuran bir hukuk politikası oluşturulması gereklidir. Bu doğrultuda sınai mülkiyet düzenlemelerinde, yedek parça piyasalarının liberalleştirilmesi amacıyla sınai hak sahibinin tekel yetkilerine önemli istisnalar getirilmiştir. Ancak özellikle tasarım hakkı açısından öngörülen istisnaların, bahsedilen optimal dengenin kurulması açısından yeterliliği tartışmalıdır. Bu makale de yedek parça piyasalarının rekabete açılması maksadıyla sınai haklara getirilen söz konusu sınırlamaların yerindeliğini ve yeterliliğini ve de bu sınırlamaların yedek parça rekabetinin korunması konusunda yetersiz kaldığı noktalarda rekabet hukuku kurallarının uygulanabilirliğini incelemeyi amaçlamaktadır.…