EN
TR
Yalnız şuna dikkat etmeli: Bu condictio çerçevesinde, amaçlanan hukuki sonuçların…
Condictio ob causam futuram’ın tüm örneklerinde ortak özellik, gerçekleşmeyen amacın…
İfa ötesi ve sözleşme dışı bir beklenti uğruna gerçekleştirilen karşılıksız hizmet edimlerinde düş kırıklığına uğratılan kişiye, özellikle, erkeğe olağan dışı boyutlarda hizmet veren kadına ve çocuğa, doğrudan doğruya “fiili ortaklık veya iş ilişkisi” varsayılarak pay veya ücret sunan görüşler ayrıca saklıdır(43)…
Üç tipik görünümü vardır bu condictio’nun:…
a) Henüz geçerli ve bağlayıcı herhangi bir hukuki ilişki kurulmamışken, ileride böyle…
Bunun gibi, geçersiz bir sözleşmede karşı edimin her şeye rağmen yerine getirileceği…
b) Evlatlık veya eş olma, mirasçı olarak nasbedilme gibi yargısal olarak zorlanamaz…
c) Başlık, drahoma ve çeyiz gibi evlenme amacına bağlı parasal kazandırmalarda amacın,…
Şu da var ki açıkça “koşul” veya yüklenti katına çıkarılmasalar bile, “işlem temeli” düzeyinde tutulan bu gibi kazandırma amaçları, işlem temelinin çökmesinden ötürü bağışlamanın geri alınmasına elverişli sayılabildikleri takdirde ve ölçüde condictio ob causam futuram’a da yer bırakmazlar. Nişanın bozulmasında hediyelerin iadesi (MK 122) istemi böyledir(45)…
Amaçlanan sonucun gerçekleşmemesi mi yoksa işlem temelinin çökmesi mi sorusu sıkça sorulur. Eğer bir hukuk hocası, Fakültesi’ne, binasını bir öğrenci yurduna çevrileceği beklentisi içinde çok ucuza devretmişse ama Üniversite sonradan böyle bir yurt kurup açmazsa, bina condictio istemiyle kurtarılamaz; olsa olsa, işlem temelinin çökmesi nedeniyle sözleşmeden dönmekle, belki de fiyatı uyarlayıp artırmakla kurtarılabilir.…
Eklemeli ki işlem temelinin çökmesi, gelecekte gerçekleşeceği sanılanın gerçekleşmemesi…
Dikkat edilecek bir nokta da şudur: Condictio ob causam futuram, sık sık, bağlayıcı…
Edimden ötürü zenginleşmenin bu üç türü dışında bir de edimi alanın hukuka veya ahlaka aykırı bir amaç izlediği, olasılıkta “condictio ob turpem causam” dan söz edilir. (§ 817 c. 1 BGB) Gelgelelim, condictio indebiti yanında condictio sine causa’ya yer ve gerek bulunmadığı gibi, condictio ob turpem vel iniustam causam’a da kural olarak yer ve gerek yoktur çünkü …
Yalnız, butlana yol açmayan tek yanlı hukuka aykırı saiklerde ve temel borç batıl sayılsa bile, hata eksikliğinin condictio indebiti’yi ve amaçlanan sonuca ulaşmanın imkansızlığını bilmenin de condictio ob causam futuram’ı engellemesinin amaca aykırı düştüğü pek ayrıksı durumlarda, bu özel condictio pratik önem kazanabilir(46)…
