Ceza Hukuku Boyutuyla Umut Hakkı

Kant’ın bu noktadaki ayırt edici konumunu, daha önce tanrısal kökenli olarak kabul edilen evrensel ahlâk düsturunu insan aklına dayandırması olarak ifade etmek mümkündür(42).

Kant’a göre ceza teorilerinin asgari seviyedeki temel amacı adaletin tesisi olmalıdır. Kant cezanın amacı noktasında cezadan bir fayda beklentisini içeren görüşlerin tamamını “cezai çıkarcılık” olarak değerlendirerek bu görüşlere karşı çıkmaktadır. Bu bağlamda Kant’ın…

Burada Kant’ın bilinen iki metaforuna değinmek mümkündür. Metaforlardan ilki olan ada metaforuna göre bir ada halkının tamamı kendini feshederek adadan dağılıp başka toplumların arasına karışmaya karar verse bile cezaevinde bulunan son hükümlü cezasını yine de çekmelidir. Zira adalet evrenseldir ve herkesin adalete karşı bir sorumluluğu mevcuttur. Adalet yerel bir değer ya da kendisinden fayda beklenen bir araç değildir. Bu anlamda hem adaletin en yüksek ilke hem de insanın araçsallaştırılması yasağından hareketle, ceza söz konusu olduğunda herhangi bir yararcı yaklaşımın kabul edilmesi mümkün olmamalıdır(44)…

Kant’ın diğer önemli metaforu ise deney metaforudur. Buna göre, ölüm cezası ile cezalandırılmış bir mahkûm, ölüm riskini içeren ancak toplum için yararlı olan bir tıbbi deneye katılmayı kabul etmek kaydıyla ölüm cezasından kurtulabilecektir. Deneyin başarılı geçmesi durumunda hem toplum hem de birey fayda görmüş olacaktır. Burada da benzer şekilde kişinin, toplumsal fayda için olsa bile araçsallaştırılmasının karşısında duran Kant,…