Akdeniz’in ne kadar tuzlu bir deniz olduğunu anlamak için tadına bakmanız yeter.…
Dünyanın ortasında dönüp duran bu tuzlu sularda rüzgâr ve akıntı ulaşımı kolayladığı…
Anadolu’da başlayıp Basra’dan denize dökülen Dicle ve Fırat nehirleriyle Afrika’nın…
Şekil 2: Tunç Çağı Yakın Doğu…
Tarımın başladığı Neolitik (cilalı taş) çağı, küçük kentleriyle Kalkolitik (bakır…
Tunç çağı uygarlıkları arasında Akdeniz’e hâkim olabilen yoktur. Ticaretle beraber…
Denizcilik sayesinde refah seviyesi yükselen Tunç çağı uygarlıkları, gizemli “deniz kavmi”…
MÖ.1000’lerde yaşayan Wenamun’un raporu felaket sonrası durumu gözler önüne serer.…
XXVI. Hanedan döneminde merkezi otoritenin yeniden sağlandığı Mısır eski gücüne kavuşacak…
Demir çağında Yunan ve Fenike kolonileri Akdeniz boyunca yayılırken uzak limanlar…
Doğu Akdeniz’de İskender ve ardıllarıyla(32) Yunan hâkimiyeti sürerken, Batı Akdeniz Roma ve Kartaca arasında bir mücadeleye ev sahipliği yapacaktır. Pön(33)…
Res Publica (cumhuriyet) devri sonlarında Roma fetihlere devam eder. Pompeius deniz haydutları ve Mithridates’e karşı zafer kazanırken Roma, Orta Denizin süper gücü haline gelir.(39)…
Et quidem naturali iure omnium communia sunt illa: aer et aqua profluens et mare et per hoc litora maris. (Institiones 2.1.1)…
Yani; Doğal hukuka göre herkese ortak olanlar şunlardır: Hava, akarsu, deniz ve dolayısıyla sahiller…
Şekil 3: Batlamyus’un Dünya Haritası (15.yy. kopyası)Sayfa 31Pön…
Şekil 4: Batlamyus, neden dünya haritasının hilal şeklinde olması gerektiğini açıklıyor.
Pax Romana, Akdeniz havzası için huzurlu bir dönemdir. Tüm Akdeniz’e hâkim olan Roma…
Pax Romana devri, 3.yüzyıl krizi olarak bilinen iç karışıklıklar, barbar istilaları,…
Akdeniz havzasında yeniden istikrar sağlayan Diocletianus, devleti iki Augustus ve…
Fiyatlar fermanı karaborsa nedeniyle uygulanamasa da oluşan istikrar piyasayı tekrar…
İlk yıllarda denize mesafeli duran Müslümanlar kısa sürede bu acemiliği üzerinden…
Hızla yayılan İslâm, Orta Deniz ve Doğu Denizine büyük ölçüde hâkim olarak ticareti…
Kıbrıs, 964 yılında Bizans egemenliğine girse de bundan evvel İslâm egemenliğinde olduğu tam olarak söylenemez. Emevi Halifesi Abdülmelik bin Mervan ve İmparator II. Justinyen arasında yapılan bir antlaşmayla (688) müşterek mülk sayılan Kıbrıs askerden arındırılıp burdan toplanan verginin iki devlet arasında pay edilmesi kararlaştırılmıştı.(66) 743, 773, 790 ve 806 yıllarında Emeviler ve Bizans tekrar savaşsa da ada gelirleri paylaşılarak antlaşma sürdürülmüştür.(67) Kordobada Hilafetin yıkılışıyla (1031) Endülüs “Taife” olarak anılan Arap beylikleri arasında parçalanır. İberya’nın Lortları taifelere karşı Normanlardan destek alacaktır. Sözgelimi Ralph Tosny bu Norman şövalyeleri için bir örnektir sadece. Tıpkı doğuda Türklerin İslâmı kabul edip Müslümanlar arasında hatrı sayılır Sayfa 38bir askeri güç olmaları gibi, Normanlar da İsa’yı kabul ederek Hristiyanlar arasında mühim bir güç haline gelirler.(68) Bu esnada Sicilya (1061) ile Malta(69) (1091) Norman egemenliğine girer. Baeler ise 1230’da İslâm egemenliğinden çıkan son adalardan olacaktır.(70) Korsika ve Sardunya ise zaten hiç İslâm egemenliğine girmemişti. Tekneli göçebe Normanlar Sicilya’da kozmopolit bir idari yapı inşa eder. Açıkçası Akdeniz’in ortasında kurulan bu Norman krallığı çevresindeki herkesle iyi geçinmek zorundadır. Bizans imparatoru, Norman idarecileri beratlarla onurlandırırken(71) Sicilya kralı papa’nın koruyucusu unvanını kullanarak Fatımi halifesiyle dostane yazışmalar gerçekleştirir.(72) Sicilya kralı II. Roger’in pelerini(73) palmiye, deve, arslan tasvirleri işlenmiş, Küfi harfli Arapça övgülerle süslenmişti, Palermo’daki Santa Maria kilisesinin duvarlarına işlenen Bizans stili mozaikteyse adı Yunanca yazılıydı. Bastığı sikkelerde Arapça ve Yunanca şu ibare yazar; “El-Melik Rujar El-Mutaazbillah”, “IC-XC NI-KA” (İsa Muzaffer).(74)Sayfa 39
Şekil 5: El-İdrisi’nin Sicilya kralı II. Roger’a sunduğu Dünya Haritası (Tabula…
Arap İslâm coğrafya ilminin zirvesi “Nuzhat-ül Müştak” El-Melik Rujar’a…
Norman akınları ile Akdeniz’de üstünlüğün değişmesinin peşisıra haçlı seferleri (1096)…
Haçlı seferleri ardından gelen Moğol akınlarıyla Abbasi Halifeliği ortadan kalkarken…
Bu açıdan İslâm âleminde donanmaya gereken önemi veren yegâne güç Osmanlılar olacaktır.…
