Yeni Türk Devleti’nin müstakil devlet başkanlığı makamı, 29 Ekim 1923 tarihli Cumhuriyeti…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
1.1921, 1924 ve 1961 Anayasalarında Cumhurbaşkanı’nın Görev Süresi
Yukarıda Cumhuriyetin ilanı öncesinde 1921 Anayasası’nda ayrı bir devlet başkanlığı…
“Türkiye Reisicumhuru Devletin Reisidir. Bu sıfatla lûzum gördükçe Meclise ve Heyeti Vekileye riyaset eder.”(57)…
Anayasa’nın 364 sayılı Kanun’la değişik 10’uncu maddesi ise Cumhurbaşkanı’nın ne…
“Türkiye Reisicumhuru, Türkiye Büyük Millet Meclisi Heyet Umumiyesi tarafından ve kendi âzası meyanından bir intihap …
Görüldüğü üzere Cumhuriyeti ilan eden anayasa değişikliği kanunu, Cumhurbaşkanı’nın…
İkinci Meclis tarafından hazırlanan ve 20 Nisan 1924 tarihinde kabul edilen 491 sayılı…
“Türkiye Cumhurbaşkanı, Büyük Millet Meclisi kamutayı tarafından ve kendi üyeleri arasından bir seçim dönemi için seçilir. Cumhurbaşkanlığı görevi, yeni Cumhurbaşkanının seçimine kadar sürer. Yeniden seçilmek olur.”(61) Görüldüğü üzere 1924 Anayasası da Cumhurbaşkanı’nın görev süresi bakımından 1921…
Anayasa Komisyonu tarafından Genel Kurula sunulan Anayasa tasarısının 31’inci maddesinde…
Anayasa Komisyonu tarafından sunulan tasarıda milletvekili seçilme yeterliliğine…
“…elimizde bulunan ve el’an hükmü mer’î ve muhterem olan Teşkilâtı Esasiye Kanununda şekli hükümetimizin Cumhuriyet olduğunu ifade ettiği zaman tespit edilmiş olan bir maddesinde şöyle yazılmıştır. O zaman Meclisin devrei intihabiyesi iki sene idi. Madde şudur: “Türkiye Reisicumhuru, Türkiye Büyük Millet Meclisi Heyeti Umumiyesi tarafından ve kendi âzası meyanından bir intihap devresi için intihap olunur.” … Burada bir prensip şeması var o, Meclisin devrei intihabiyesine maksur bir müddet olmak üzere tespit edilmiştir. Şimdi bunu tecavüz ederek devrei intihabiyenin fevkine, iki devrei intihabiyeye yakın bir müddete isal etmenin manası yoktur.”(72) demek suretiyle Cumhurbaşkanı’na Meclisin iki dönemine yakın bir uzunlukta görev…
Görüşmeler sırasında İzmit Mebusu İbrahim Bey’in beş; Saruhan Mebusu Mehmet Sabri…
Bu başlıkta ele alacağımız son Cumhuriyet Anayasası 1961 Anayasası’dır. Öncelikle…
“Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisince, kırk yaşını doldurmuş ve yüksek öğrenim yapmış kendi üyeleri arasından, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile ve gizli oyla yedi yıllık bir süre için seçilir; ilk iki oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, salt çoğunlukla yetinilir.…
Cumhurbaşkanı seçilenin partisi ile ilişiği kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sıfatı sona erer.”(77)…
Bu düzenlemede ilk olarak Cumhurbaşkanı’nın görev süresi dikkat çekmektedir. 1961…
1961 Anayasası’nda Cumhurbaşkanı’nın görev süresi, yürütmenin sorumsuz kanadı ile…
“Eski Anayasamızda Cumhurbaşkanı gerek süresi gerek bünyesi bakımından B. M. M. ne sıkı surette bağlı bulunuyordu. Bu durum, umumiyetle Meclis Hükümeti sisteminin bir neticesi sayılmıştır.…
Yürütme ve yasama organları arasındaki münasebetleri umumiyetle parlmanter sistem içinde düzenlemeyi istihdaf eden …
denilmek suretiyle Cumhurbaşkanı ile yasama meclislerinin farklı zamanlarda teşekkül…
Bu bağlamda, 1961 Anayasası hazırlanırken İstanbul Bilim Komisyonunca hazırlanan…
Tasarının Temsilciler Meclisinde görüşülmesi sırasında Cumhurbaşkanı’nın görev süresi…
Bu bağlamda ayrı bir hususun özel olarak vurgulanması uygun olacaktır. Anayasa tasarısı…
“...Cumhurbaşkanlığına seçilen zatın bir daha seçilmemesi hususu burada derpiş edilmiş bulunmaktadır. Bu hususta gerekçeleri yoktur veya tatmin edici değildir. Zannediyorum ki, …
Açıktır ki, tasarıda yer alan ardışık seçilme engeli ya da arka arkaya iki defa seçilme…
Anayasa Komisyonu Sözcüsü Turan Güneş, bir senatoya iki defa Cumhurbaşkanı seçtirmenin…
“…Cumhurbaşkanının bir hâkem olduğunu ve mümkün olduğu kadar parlâmentoda ekseriyetin tesirinde kalmaması lâzım geldiğini düşündük. İkinci bir defa seçilme düşünülecek olursa, o zaman ekseriyetin tesiri altında kalabileceğini, Cumhurbaşkanının istikbal endişesine düşmemesinin daha doğru olacağına inandık.”(94)…
demek suretiyle art arda yeniden seçilme sınırlamasının hangi gerekçeyle benimsendiğine…
Söz konusu bu değerlendirmenin akabinde Temsilciler Meclisi üyeleri tarafından tasarıdaki…
