EN
TR
Kamu yararı, daha çok yatırım antlaşmalarında devletin düzenleme yapma hakkını (right to regulate) düzenleyen…
Devletler tarafından benimsenen antlaşma formülasyonlarında, temel olarak; düzenleme…
İlk olarak düzenleme hakkı, bir ev sahibi devletin üstlenebileceği her türlü düzenleyici…
Bu bölümün amacı doğrultusunda taraflar, kamu sağlığı, güvenliği, çevre veya genel ahlakın korunması, sosyal yaşamın veya tüketicinin korunması veya kültürel çeşitliliğin teşvik edilmesi ve korunması gibi meşru politika hedeflerine ulaşmak için kendi ülkesinde düzenleme yapma haklarını teyit ederler. Daha fazla kesinlik için, bir tarafın, yasalarında değişiklik yapmak da dahil olmak üzere, bir yatırımı olumsuz etkileyecek veya kar beklentileri de dahil olmak üzere bir yatırımcının beklentilerine müdahale edecek şekilde düzenleme yapması, bu bölüm kapsamındaki bir yükümlülüğün ihlali anlamına gelmez.”(166)…
Düzenleme yapma hakkı, uluslararası yatırım antlaşmalarında farklı şekil ve biçimlerde…
Yukarıda belirtilen bu hükümlerden, özellikle giriş bölümlerinde, devlete politika…
Düzenleme haklarını TANIYARAK ve yasama ve düzenleme önceliklerini belirleme, kamu refahını koruma ve meşru kamu refahı hedeflerini koruma esnekliklerini korumaya karar vererek.(169)…
şeklinde düzenlenmiştir.Sayfa 294…
Devletlerin çevre ve sağlık hedeflerine ulaşmak için düzenleme yapmasına olanak tanıyan,…
Taraflar, her bir tarafın kendi iç çevre koruma seviyelerini ve kendi çevre önceliklerini belirleme ve çevre yasalarını ve politikalarını buna göre oluşturma, kabul etme veya değiştirme konusundaki egemenlik hakkını tanır.(171)…
İstisnaları (non-precluded measures) düzenleyen hükümler ise, devletlerin…
İşbu antlaşmanın hiçbir hükmü, taraflardan birinin aşağıdaki amaçlarla gerekli gördüğü tedbirleri almasını engellemeyecektir:…
(a) Kamu düzenini korumak,…
(b) Temel güvenlik çıkarları da dâhil olmak üzere kendi ulusal çıkarlarını korumak,…
(c) Uluslararası barış ve güvenliğin korunması veya yeniden tesis edilmesine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmek,…
(e) Canlı ve cansız doğal kaynaklar da dâhil olmak üzere çevreyi korumak ve muhafaza etmek,…
(f) Sanatsal, kültürel, tarihi ve arkeolojik değeri olan ulusal hazineleri veya anıtları korumak.(172)…
Muafiyetleri (exemptions) düzenleyen maddeler ise, genellikle dolaylı kamulaştırma…
Sağlık, güvenlik ve çevre gibi meşru kamu yararı hedeflerini korumak için tasarlanan ve uygulanan ayrımcı olmayan yasal tedbirler dolaylı kamulaştırma teşkil etmez.(173)…
Nispeten yeni tarihli antlaşmalardan verdiğimiz bu örnekler, devletlerin düzenleyici…
İkinci olarak, devletlerin iklim değişikliği ve sürdürülebilir kalkınma gibi küresel…
Bu doğrultuda, çevre ve sağlık düzenlemeleri, antlaşmaların giriş bölümlerinde (preambles),…
Bir tarafın kamu sağlığı, güvenliği ve çevre gibi meşru kamu yararı hedeflerini korumak için tasarladığı ve uyguladığı ayrımcı olmayan düzenleyici eylemler dolaylı kamulaştırma teşkil etmez.(180)…
Başlangıç hükümleri ve esnetmeme hükümlerinden ilki, devletlerin yabancı yatırımları…
Son dönemde akdedilen antlaşmalardaki hükümler, yumuşak hukuk (esnek hukuk) yükümlülüğü…
Örneğin, birçok BIT’de yer alan klasik bir KSS hükmü şu şekilde formüle edilmişt…
Her bir tarafın kendi ülkesinde faaliyet gösteren yatırımcıları ve işletmeleri, taraflarca onaylanmış veya desteklenen ilke beyanları gibi uluslararası kabul görmüş kurumsal sosyal sorumluluk standartlarını uygulamalarına ve iç politikalarına gönüllü olarak dahil etmek için çaba gösterecektir. Bu ilkeler çalışan, çevre, insan hakları, toplum ilişkileri ve yolsuzlukla mücadele gibi konuları ele alabilir.(185)…
Bu alandaki temel yumuşak hukuk belgesi olarak, Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler…
ECT’nin güncelleştirilmesine yönelik çalışmalarda önerilen teklif maddesi ise, yumuşak…
Akit taraflar, sürdürülebilir kalkınma hedefine katkıda bulunmada sorumlu iş uygulamalarının önemini kabul ederler. Bu doğrultuda, OECD Çokuluslu Şirketler Rehberi, ILO Çokuluslu Şirketler ve Sosyal Politikaya İlişkin Üçlü İlkeler Bildirgesi ve BM İş Dünyası ve İnsan Hakları Rehber İlkeleri gibi ilgili uluslararası belgeler doğrultusunda kurumsal sosyal sorumluluk veya sorumlu iş davranışının benimsenmesini teşvik edeceklerdir. (189) Hollanda 2019 tarihli Model BIT’si, yatırım antlaşmalarının insan hakları kaygılarının…
