Her yorum kanunda kullanılan kavramların anlamlarından hareket ederek o kanunun amaçlarına…

Kanunlar, kanun koyucu tarafından oluşturulup yürürlüğe konduktan sonra artık ondan…

Konunun uygulama ayağına bakıldığında Yargıtay’ın da ratio legis’e atıf yaptığı görülmektedir. Buna göre Ceza Genel Kurulu verdiği bir kararında şöyle demektedir: “Sırf biçimsel bir hukuka aykırılık kavramı, hukuka uygunluk sebeplerini sadece müspet hukukta aramak ve kanunun sustuğu yerlerde, yapılan hareket ne derece haklı ve meşru görülürse görülsün, faili cezalandırmak sonucuna götürür. Biçimsel hukuka aykırılık esasını kabul etmek, teknik hukuk açısından doğru ve yerindedir, fakat sosyal hayatın gereklerine bazı hallerde tam anlamıyla cevap verecek nitelikte değildir. Böyle olunca, kanunun suç saydığı bir fiil işlendikte, o fiili suç saymakta güdülen amaca, kanunun asıl fikrine “ratio legis” e bakmak gerekir: Yapılan hareketin bu amaca girdiğine kanaat getirildiği anda, hukuka aykırılık vardır ve bir takım düşüncelerle aynı hareketin “adil” veya “haklı” sayılabilmesinin hiçbir rolü yoktur; buna karşılık hareketin sözü geçen amaca uygun olmadığı, kanunun bu türden hareketleri yasaklayıp cezalandırmak amacını güdemeyeceği sonucuna varıldıkta, fiil hukuka uygundur ve hukuka uygunluğu belirten halin kanunlarda yazılı olup olmaması bakımından bir ayırım yapmaya gerek yoktur. Ceza Hukuku’nun da zımni sınırları vardır. Maksatsız hukuk ve suç olamayacağı gibi; amacın ötesinde bir hukuka aykırılık da bulunamaz.”(179)…

Ratio legis yani normun amacının tespitine yönelik yapılan yorumun sınırının nasıl çizileceği tartışılan bir konu olmuştur. Temel olarak tartışmalar anlam ve amaç çerçevesinde şekillenmektedir. Tipikliğin barındırdığı kavramlarının anlamı ile bu kavramların bir ceza normuna konularak kontrol altına alınmak istenen davranışları betimleme amacı arasında ölçülü bir belirlemeye gidilmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Başta kıyas yasağı ve dolayısıyla kanunilik ilkesinin ihlalinin önüne geçmek amacıyla suç tipinin barındırdığı kavramların anlamı sınır olarak kabul edilmiştir. Bu şekilde diğer taraftan da keyfiliğin önüne geçilmeye çalışılmakta ve cezanın öngörülebilirliği yani hukuki güvenliğin sağlanması amaçlanmaktadır.(180)…

Yorumun hedefi ya da amacı olarak adlandırdığımız konuda yukarıda da bahsettiğimiz üzere kanunun asıl anlam ya da amacını ortaya çıkarmaktır. Objektif görüşün hâkim olduğu bu alanda tartışılan başka bir husus ise acaba normun amacını ortaya çıkarırken somut olaya uygulandığı andaki anlam ve amacı mı yoksa normun vaz edildiği andaki anlam ve amacı mı ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır? Tartışmada esas alınan

Son kıstas ise tipikliğin belirliliğidir. Kanunilik ilkesinde temellerini bulan belirlilik ilkesine göre bir hareket ancak, cezalandırılabilirliği hareket gerçekleşmeden önce bir kanunla belirlenmiş olması halinde cezalandırılabilir. Diğer taraftan bu hareketin özellikleri ve ne olduğu suç tipinde tanımlanmış olmalıdır. Böylece tipikliğin belirliliği, suç tipinin hareketin gerçekleştirilmesinden önce belirli bir anlamı olduğu ve hareketin bu anlam tarafından kapsanmasını gerektirir. Elbette yorum faaliyeti yerine getirilirken de suç tipinde kullanılan kelimelerin anlamı içinde kalınacaktır.(186)…

Ceza Hukukunda Önemsizlik

You only have rights to document if you have Profesyonel + package.

(1) Ratio Legis Yorumu