7. TEMSİLCİLER MECLİSİNİN GÖRÜŞTÜĞÜ SEÇİMLERE İLİŞKİN KANUNLAR
7.1. Anayasanın Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun
2 Mart 1961 tarihli 22. birleşimde görüşülen işlerin başında “Anayasanın Halkoyuna…
7.1.1. Yapılacak Olan Halkoylamasının Niteliği
“Anayasanın Halkoyuna Sunulması Hakkındaki Kanun”da (AHSHK) öncelikli kaygının “referandumun…
1863 yılı III. Napolyon örneğini veren Barlas, referandumun olumsuz sonuçlanabileceği…
Referandumla ilgili karşı görüşte söz alan bir üye de Turan Güneş…
Güneş’in söz konusu görüşleri oldukça tartışmalıdır. Her ne kadar anayasa yapım sürecinde…
Turan Güneş’le hemen hemen aynı yönde bir konuşma yapan Turhan Feyzioğlu…
“Anayasanın Halkoyuna Sunulması Hakkındaki Kanun”un yapım sürecindeki “halkoylamasının…
7.1.2. Kanunun 3. ve 4. Maddelerinin Anlamı
2 Mart 1961 tarihli 22. birleşimde, Temsilciler Meclisi’nin gündemini uzun süre meşgul…
“Anayasanın halkoyuna sunulması ve bununla ilgili işlemler “Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun”a göre kurulan seçim kurullarınca yürütülür.”…
4. maddesi ise :…
“Yüksek Seçim Kurulu halkoyu için gerekli bütün hazırlıkları yapar.…
Bu maksatla, lüzumlu araç ve gereçlerin zamanında ulaştırılmasını sağlar.…
Halkoyu için, iki ayrı renkte, birinin üzerinde (EVET) diğerinin üzerinde (HAYIR) kelimeleri bulunan iki çeşit oy pusulasını yeteri kadar ve eşit sayıda bastırır.…
Zarf ve oy pusulalarının, zarf dışından renk ayrılığını belli etmiyecek şekilde ve aynı ölçüde hazırlanması şarttır…
hükümlerini içermektedir. Bu maddelerin oylanması sırasında Temsilciler Meclisi’nde…
Aynı konuda karşıt görüşte bulunan Turan Güneş ve Turhan Feyzioğlu ise birbiri ardına…
Turhan Feyzioğlu’nun da Turan Güneş’in de üzerinde anlaştığı nokta “bir an önce milli…
Mehmet Hazer’in ve Raif Aybar’ın “Anayasanın Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun”un…
“Anayasanın halkoyuna sunulması işlemleri seçimlerle ilgili mevzuat hükümlerine göre teşkil olunan seçim kurullarınca yürütülür.”…
şeklinde oylanmış ve kabul edilmiştir.…
“Anayasanın Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun”un geneline baktığımızda, kanunun…
7.2. Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun
27 Mayıs hareketinden sonra, 1961 Anayasasının kabulüne kadar geçen süredeki hukuki…
Bu kısıtlı zamanda KM’nin, yukarıda Turhan Feyzioğlu’nun son derece isabetli bir…
7.2.1. Kanunun Düzenleme Alanı Tartışması
TM üyelerine 3 Mart 1961’de dağıtılan Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun’un (STHSKHK) görüşmeleri TM’nin oldukça uzun zaman ayırdığı bir konu olmuştur. TM’nin 8 Mart 1961 günlü 24. Birleşiminde görüşülmeye başlanılan kanunun görüşmeleri 6 Nisan 1961…
Kanun temelde dört bölümden oluşmaktadır:
1) Seçimle ve seçmenle ilgili prensipler…
2) Seçim teşkilatı; yani Yüksek Seçim Kurulu, İl Seçim Kurulu ve sandık kurullar…
3) Seçim öncesi işleri, seçim günü işleri, seçim sonrası işleri ve seçmen kütükl…
4) Seçim suçları ve yaptırımları…
7.2.2. Müstakil Kanun Konusu
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun görüşmelerindeki tartışma…
Müstakil Kanun konusuna 8 Mart 1961 tarihli 24. birleşimin ilk oturumunda (kanunun…
Aynı konuda söz alan Turhan Feyzioğlu da anayasa kabul edilmeden önce bir seçmen…
Turhan Feyzioğlu’nun Alp Kuran’dan ayrıldığı nokta ise, STHSKHK’nin ikiye bölünmesi…
Özet olarak Feyzioğlu’na göre, ne Anayasanın kabulünün ardından halkoyuna sunulması…
Müstakil Kanun tartışmaları 8 Mart 1961 günkü 24. birleşimde epeyce sürmüştür. Ancak…
7.2.3. 5545 Sayılı Kanundaki Değişiklikler
KM, yukarıda anlatılan görevi gereği, yeni anayasanın görüşülmesine geçmeden önce…
7.2.3.1. Daimi Kütük Meselesi
5545 sayılı Kanunun “kusuru” sayılabilecek düzenlemelerinin başında 10. maddesi gelmektedir.…
KM yeni bir Seçim Kanunu hazırlarken geçmiş dönemin sıkıntılarının tekrar etmemesini…
7.2.4. Seçim Sistemine Getirilen Yenilikler
7.2.4.1. Geçici Kütük Sistemi
5545 sayılı MSK, “seçmen kütüğü” başlığını taşıyan 10. maddesinde “ Her seçim bölgesinin bir kütüğü vardır. Bu kütük daimidir.” hükmünü…
Daimi kütük ilkesi ile ilgili en önemli tartışma Alp Kuran’ın söz almasıyla başlamıştır…
Kanunun ikinci görüşmeleri esnasında geçici seçmen kütüğü esasından vazgeçilmemiş…
Seçmen kütüklerinin aslında daimi olması gerektiğine inandığını belirten Feyzioğlu’na…
Ayrıca Feyzioğlu, 1957 seçimlerindeki yolsuzlukların seçmen kütüğü sisteminden kaynaklanmadığını,…
Seçmen kütüklerinin geçici olması ile ilgili söz alan bir diğer üye de İsmet Giritli’dir.
Giritli’ye göre söz konuş madde eliyle seçimlere itimatı sarsarak kimi seçmenin kendi…
Giritli, bu hükmün karşıt anlamından, herhangi bir seçimden sonraki altı ay içinde…
Kanun tasarısını bu şekilde eleştirmeye devam eden Giritli, söz konusu maddenin,…
STHSKHK’deki seçmen kütükleri ile ilgili bir diğer öneri de Raif Aybar tarafından…
EN
TR
