Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel +
pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
2.1961 Anayasası’nda Cumhuriyet
1924 Anayasası, Türk hukuk tarihinin en uzun süre yürürlükte kalmış anayasası olup;…
1961 Anayasası’nın 1. maddesinde “Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir” denilerek; cumhuriyet, Türkiye Devleti’nin şekli olarak saptanmıştır. Şüphesiz ki bu saptamanın içerisine öncelikle dar anlamda cumhuriyet kavramı girmekte; bu kapsamda, devlet başkanının belirlenmesinde veraset usulü, açık ve net biçimde reddedilmektedir. Dahası, 1924 Anayasası’nda olduğu gibi, 1961 Anayasası’nın 9. maddesinde “Devlet şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki Anayasa hükmü değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.”…
Maddenin gerekçesinde “29 Ekim 1923’te 1921 Teşkilatı Esasiye Kanununun bazı maddelerini tavzihan tadil eden kanunla ilan edilmiş olan Türkiye Cumhuriyeti’nin teyidi ve devamını ifade eden bu madde, Türk Devriminin hukukî ifadesidir. Bu madde Türkiye Cumhuriyeti adı ile bir Devletin kuruluşunu, bu Devletin ve Hükümetinin şekillerini tesbit etmektedir. Türkiye Cumhuriyeti’nin her türlü saltanat,…
Ne var ki, dar anlamda cumhuriyet hatırlanacak olursa, sadece devlet başkanının veraset…
Anayasa’nın 2. maddesi, Cumhuriyet’in birtakım niteliklere sahip bulunduğunu saptamıştır.…
1961 Anayasası’nın Cumhuriyet’in niteliklerini saptadığı 2. maddesinde atıf yaptığı…
Milli devlet, milliyetçilik yerine kullanılmıştır. Bu tercihte sebebin, milliyetçilik deyiminin demokratik anayasalarda yer almaması ve bu deyime olumsuz çağrışımlar da yüklenmesi; milliyetçiliğin ideolojik bir tutum olarak görülerek, devleti hukuk açısından tanımlarken, daha hukuksal bir terimin kullanılması isteği olduğu söylenmiştir. Milliyetçilik ise, daha barışçıl ve ruhsal karakterli bir şekilde Anayasa’nın başlangıç kısmında “Türk Milliyetçiliği” şeklinde yerini almıştır. Böylece, 2. maddeye göre Türk milliyetçiliği, Devlet’in dayandığı temel ilkelerden birisidir. Eklenmelidir ki, milli devletin, tek bir ulus üzerinde kurulmuş devlet anlamının da
Demokratik devlet, cumhuriyet kavramına somut ve ayrıntılı bir nitelik kazandırarak, onu tamamlayan ilkelerden birisidir.…
Laik devlet ve laiklik ilkesi; devletin resmi bir dine sahip olmaması, din – devlet işlerinin birbirlerinin alanlarına girmemesi, yani ayrılık, devletin tüm inançlar ve dahi inançsızlara karşı eşit ve tarafsız davranması, hukukun dini esaslara dayanmaması, inanç ve ibadet özgürlüklerinin korunması gibi hususlardan oluşur. A.Y.M de 1971 yılında vermiş olduğu bir kararda “Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında kabul edilen lâiklik ilkesi: Özellikle; a) Dinin Devlet işlerinde egemen ve etkili olmaması esasını benimseme, b) Dinin, bireylerin manevî hayatına ilişkin olan dinî inanç bölümünde aralarında ayrım gözetilmeksizin, sınırsız bir hürriyet tanımak suretiyle dinî Anayasa inancası altına alma, c) Dinin, bireyin manevî hayatını aşarak toplumsal hayatı etkiliyen eylem ve davranışlara ilişkin bölümlerinde, kamu düzenini güvenini ve çıkarlarını korumak amacıyla, sınırlamalar kabul etme ve dinin kötüye kullanılmasını ve sömürülmesini yasaklama, ç) Devlete, kamu düzenini ve haklarının koruyucusu …
Sosyal devlet ilkesi, Batı tipi devlet ekonomik ve siyasal temellerine dokunmaksızın; sosyal güvenliği sağlamak, işsizliği önlemek, yaşam düzeyini yükseltmek, refahı yaygınlaştırmak ve emekçileri korumak için reformlar yapılmasını amaçlar. 1961 Anayasası’nın 2. maddesinin gerekçesindeyse sosyal devlet, “fertlere yalnız klasik hürriyetleri sağlamakla yetinmeyip, aynı zamanda onların insan gibi yaşamaları için zaruri olan maddi ihtiyaçlarını karşılamalarını da kendisine vazife edinen Devlet”tir…
1961 Anayasası’yla açıklığa kavuşturulan ve ayrıntılı olarak düzenlenen son ilke…
Türk hukuk tarihi bakımından; Tanzimat “kanun devleti”ne, I. Meşrutiyet “anayasalı…
1961 Anayasası’nın 4. maddesi egemenlik başlığını taşımakta ve “Egemenlik kayıtsız şartsız Türk Milletinindir. Millet, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organlar eliyle kullanır. Egemenliğin kullanılması, hiçbir suretle belli bir kişiye, zümreye veya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ, kaynağını Anayasadan almıyan bir devlet yetkisi kullanamaz.”…
1961 Anayasası’nın kurduğu anayasal düzen içerisindeki yeniliklerden birisi, Anayasa…
A.Y.M’nin cumhuriyet ile ilgili ilk kararı, 16.06.1970 tarih ve 1970/1 Esas – 1970/31…
1961 Anayasası’nın 9. maddesinde yer alan “Devlet şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki Anayasa hükmü değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.” hükmünü…
A.Y.M, 15.04.1975 tarih ve 1973/19 Esas – 1975/87 Karar sayılı kararında…
1975 tarihli kararında da A.Y.M, 1961 Anayasası’nın 2. maddesindeki cumhuriyetin…
1.1924 Anayasası’nda Cumhuriyet
3.1982 Anayasası’nda Cumhuriyet