Deniz Hukukunun Kökeni

Bu tartışma esnasında Magellan dünya etrafında dönmekte ve Martin Luther kiliseyi eleştirmekteydi. Bu da dünya küçülürken papa otoritesinin sarsıldığını gösterir. Luther’in eleştirileriyle başlayan hareket zamanla Kutsal Roma Cermen İmparatoru Şarlken’in(119) otoritesini de sarsacaktı. Türkler ve Protestanlarla savaşmak, yenidünyada elde edilen zenginliğe rağmen Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ekonomisini zora sokuyordu. Fransa önderliğindeki ittifak (Liga de Cognac) Lombardiya üzerinden, Türklerse doğudan Habsburgları tehdit etmekteydi. Viyana kuşatmasının (1529) hemen ardından Türklerle mücadele, Hristiyanlar arası birliğin sağlanması ve ekonomik sorunların çözümü için Ausburg’da bir Diet(120) düzenlenir.(121) Tüm bunlar olurken bilinmez diyarlardaki çekişmelerin İspanya ve Portekiz arasında savaşa yol açması durumu içinden çıkılmaz bir hale sokabilirdi. Neticede 1530 tarihli Zaragoza antlaşmasıyla tıpkı Tordesillas antlaşmasında olduğu gibi kutuplardan bir hat çekilerek dünya iki parçaya bölünür.(122) Esasında bu antlaşmayla İspanya bölgede bulunan tüm haklarını Portekize satıyordu.(123) Böylece İspanya hem bir başka Katolik krallıkla arasının açılmasına engel olur, hem de hazinede ihtiyaç duyulan sıcak parayı elde eder. Aynı yıl yapılan Ausburg Diet’i ve Zaragoza Antlaşması ile Şarlken hükümranlığını az da olsa güvence altına alma niyetindeydi. Portekiz ve İspanya arasında 22 Sayfa 120Nisan 1529 günü Zaragoza’da yapılan antlaşma, İspanya tarafından 23 Nisan 1529, Portekiz tarafından 20 Haziran 1530 tarihinde onaylanır. Oysa ki bu Zaragoza’da hazırlanan tek antlaşma değildi, zira 17 Nisan 1529 günü Zaragoza’da hazırlanan diğer bir antlaşma onaylanmamıştı. 17 ve 22 Nisan’da hazırlanan metinler arasındaki fark Şarlken’in böyle bir antlaşma yapabilmek için halkın onayına ihtiyaç duyup duymadığı üzerinedir. İlk metinde değinilen bu konu ikinci metinde görülmez çünkü imparatorun hukukçuları böyle bir onaya ihtiyaç olmadığı görüşüne varırlar. Yine de bu tartışmanın yaşanmış olması bile çok önemlidir ve neticede bu tartışma nedeniyle antlaşma metni yenilenmiştir. Almanya, Avusturya, Kastilya, Leon, Aragon, Sicilya, Napoli, Hollanda, Burgundiya gibi çeşitli ülkelerin efendisi olan Şarlken tüm bu mülklerinde uygulanan hukuku bilemediğinden meselenin hukukçuları tarafından çözülmesini bekler. Burada Kastilya, Leon ve Aragon yani İspanya Kralı namıyla antlaşma imzalayacak olan Şarlken’in İspanya’daki “Cortes”lerden (Meclis) onay alması gerekmediğine karar verilir. Bu husus İspanya özelinde kralın gücünün artışını da gösterir. Sözgelimi İngiltere örneğindeki gibi kral ihtiyaç duyduğu geliri parlemento onayı ile toplamak zorunda kalmaz. Yeni keşfedilen ülkelerden elde edilen gelirlerin İspanya kralı kontrolünde olduğu kabul edilir. Toledo veya Sevilla’dan gelecek vergi gelirlerinden ziyade Potosi’den gelecek gümüştür mühim olan. Nitekim İspanya’daki Cortes üyeleri de bu yenidünya gelirlerinden pay alabilmek için kralın lütfuna mazhar olmak isteyeceklerdi. Bu zenginlik İspanya’da tacı meclis karşısında güçlendirirken böylesi bir varsıllığa sahip olmayan İngiltere kralı halktan topladığı vergilere bel bağlar. Zaragozada belirlenen hattı günümüzde Papua Yeni Gine ve Endonezya sınırı üzerinde görebiliriz.Sayfa 121

Şekil 17: (I) Alcaçovas Antlaşması ile belirlenen hat, (II) Tordesillas Antlaşmasıyla…