Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel +
pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
2.2.Şartları
a. Şüf’a hakkının oluşması için şüf’a sebeplerinin bulunması gerekir. İlgili…
b. Meşfû‘un akar (taşınmaz) veya akar hükmünde olması gerekir. İslam hukuk ekolleri, akar veya akar hükmündeki malların şüf’a hakkına konu olabileceği hususunda görüş birliği içerisindedir. Menkul nitelikteki malların hangilerinde şüf’a hakkının bulunduğu ise tartışmalıdır.…
Hanefîlere ve İmam Mâlik’ten nakledilen meşhur görüşe göre taksime elverişli olmayan…
Hanefîler, akar olarak kabul ettikleri tüm mallarda şüf’a hakkının geçerli olduğu,…
Şâfiiler akara tabi olarak satılan bina ve ağaçlarda şüf’ayı caiz görürler. Bununla…
Hanbelîler, topraktan ayrı olarak satılan ağaç ve binalara ek olarak menkul mallarda…
Mâlikîler’e göre taksimi kabil olsun veya olmasın tüm akarlarda ve akara ilintili…
Gemilerde şüf’a hakkının bulunmadığı hususunda dört mezhep arasında ittifak vardır.
Zâhirîler, diğer dört mezhebe göre meşfû‘ alanını en geniş tutan mezheptir. Gayrimenkullerde,…
c. Meşfû‘un mülk olması gerekir. Şüf’a hakkı, mülkiyet sayesinde doğduğu için, sadece mülk edinmeye elverişli mallarda sabit olur. Bu sebeple şüf’aya konu olan akarın mülk olması gerekir. Vakıf ve mîrî akarlar şüf’a sahası dışındadır. Bunlar dışında kalan, öşrî veya harâcî olarak isimlendirilen mülk akarlarda şüf’a câridir.…
d. Meşfû‘un satım veya satım hükmünde olan ikâle, selem ve ivaz şartlı hibe gibi malî muâvaza nitelikli akitlere konu olması gerekir. O yüzden hibe, sadaka, miras ve vasiyet benzeri ivazsız yapılan temliklerde şüf’a sabit olmaz. Çünkü şüf’a sebebiyle malı almak, müşterinin mülk edindiği şekilde o malı mülk edinmektir. İvazsız bir durum söz konusu olduğunda şefî‘e şüfa hakkı tanınırsa, şefî‘ bu malı ya kıymetini ödeyerek ya da ücretsiz alması gerekecektir. Birinci duruma bakılacak
Hanefîler dışındaki Cumhura göre şüf’a hakkının sabit olması için ivaz şartlı hibede…
Hanefîler’de olduğu gibi Hanbelîler’e göre de meşfû‘un, vasiyet, miras, mehir, hul‘…
e. Meşfû‘ akar üzerinde satıcının mülkiyetle ilgili haklarının sona ermiş olması gerekir. Akar mahiyetindeki mebî‘in, satıcının mülkiyetinden kesin ve bağlayıcı bir akit vasıtasıyla çıkmış olması gerekir. Dört mezhebin ittifakıyla, satıcı veya satıcı ile birlikte müşterinin lehine muhayyerlik şartı bulunan satımda, mebî‘ henüz satıcının mülkiyetinden çıkmadığı için, muhayyerlik sona erene kadar şüf’a hakkı oluşmaz. Hanefîler’e ve Şâfiîler’deki zahir görüşe göre, sadece müşteri lehine muhayyerlik şartı bulunan satımda mebî‘, satıcının mülkiyetinden çıktığı için şüf’a hakkı doğar. Kusur ve görme muhayyerlikleri malın satıcının mülkünden çıkmasına mani olmadığı için şüf’aya engel teşkil etmez.…
İslam hukuk bilginleri, söz konusu akdin sahih olması gerektiği üzerinde de ittifak…
f. Meşfû‘un bihin mülk ve akar hükmünde olması gerekir.…
g. Meşfû‘ akar bedelinin miktarının malum olması gerekir. Bedelin miktarındaki bilinmezlik şüf’anın cereyan etmesine engel olur. Malum olan bu bedelin aynı zamanda mal niteliğinde olması gerekir. Mehir, hul‘ bedeli, sulh bedeli gibi mal olmayan bedellerde şüf’a cari değildir. Çünkü şefî‘ meşfû‘ akarı bedelin misli veya kıymeti ile öder. Oysa menfaat türündeki bu bedellerin misli veya kıymeti olmaz.…
Müşteri ile şefî‘ arasında, meşfû‘ akarın bedeli hususunda anlaşmazlık ortaya çıktığında,…
g. Şefî‘in meşfû‘ ile ilgili olarak şüf’a hakkını düşürecek bir söz veya davranış (teslîm-i şüf’a) ortaya koymuş olmaması gerekir. İslam hukuk bilginleri, şefî‘in, şüf’a hakkını kullanmayacağını açık şekilde ifade etmesi veya söz ve fiillerinden meşfû‘ akarın satımına rıza gösterdiğinin anlaşılması durumunda şüf’a hakkının düşeceği hususunda görüş birliği içerisindedirler.…
Henüz hakkın sübut sebebi oluşmadığı için, satımdan önce şefî‘in şüf’a hakkından…
Şefî‘in satım akdini öğrenmesinden sonra mazereti olmaksızın taleb-i şüf’ayı geciktirmesi,…
İbn Hazm dışındaki fukahânın ittifakıyla şefî‘in, meşfû‘ akarın satımını öğrenmesinden…
Fukahâ, şüf’a hakkının bölünemez olduğu hususunda ittifak halindedir. Bu yüzden şefî‘,…
Şefî‘in, bedel karşılığında şüf’a hakkından vazgeçmek üzere anlaşması (es-sulh’u ‘ani’ş şüf’a)…
Şefî‘in müşterinin semeni hususunda satıcıya kefil olması (damânu’d derek) durumunda şüf’a hakkı düşer. Çünkü bu işlem satım akdine rıza göstermek anlamına gelmektedir.…
Haklar miras yoluyla intikal etmediği için şefî‘in meşfû‘ akarı mülkiyetine geçirmeden…
i. Şefî‘in meşfû‘un bih üzerindeki mülkiyet hakkının meşfû‘un satımından ona malik olmasına kadar devam etmesi gerekir. Şefî‘in, satım akdinden önce meşfû‘un bih üzerinde mülkiyet hakkının bulunması konusunda görüş birliği bulunmaktadır.…
2.1.Rükünleri
3.Şüf’a Hakkının Kullanılma Usulü (Taleb-i Şüf’a)
EN
TR
