İndeterminist anlayışa göre ise sebeple sonuç arasındaki ilişkiye zorunluluk değil…
“Nedensellik yorumu bir aldanıştır... Bir olayın önceden hesaplanabilmesi bu kuralın izlenilmesinden ya da bir zorunluğa itaat edilmesinden ya da nedensellik yasasının tarafımızdan her bir olayın içine izdüşümlemesinden kaynaklanmaz. O ‘özdeş hâllerin’ yinelenmesinden (tekrarından) kaynaklanır. Kant’ın sandığının aksine bir nedensellik melekesi yoktur. Kişi şaşkınlık duyar, tedirgindir, tutunabileceği bilinen bir şeyi ister... Bize yenide eski bir şey gösterilir gösterilmez biz yatışırız. Sözüm ona nedensellik içgüdüsü alışılmamış olandan korkudur ve onun içinde tanınmış olan bir şeyi keşfetmek girişimidir. Sebepleri arayış değildir, tersine tanıdık olanı aramadır……
‘Mekanik zorunluluk’ bir olgu bağlamı değildir: Biz onu neden sonra olayın içine yorumladık. Olayın formüle edilebilirliğini olayın üzerinde hükmeden bir zorunluluğun sonucu olarak yorumladık. Ama bundan …
Söz gelimi Inwagen, gücü yetmek (can) ile yasa (law) arasındaki çelişkiden hareketle özgür irade ile determinizmin bağdaşmadığı sonucuna varmıştır(318).…
Bağdaşırcılık kuramının destekçileri(322), determinizm ile özgür iradenin bir arada olabileceğini savunarak özgür iradeyi ahlakiliğin şartı olarak görmektedirler. Bağdaşırcılar, tıpkı özgür irade gibi ahlaki sorumluluğun da determinizm ile uyumlu olduğunu iddia etmektedirler(323).…
“Salt kendi doğasının zorunluluğu sonucunda var olan ve eylemini sadece kendisi belirleyene özgür denir; başka bir şey tarafından var olmaya ve kesin olarak şu ya da bu şekilde bir şey yapmaya zorlanana ise zorunlu ya da daha doğrusu kısıtlı denir.(347)…
Spinoza’ya göre Tanrı, zorunlu olarak var olan(348); fakat her şeyi özgür iradeyle değil de tabiatından gelen zorunlulukla belirleyen varlıktır(349).…
Bir eylemi yapıp yapmama hususunda özgür olan, yani alternatif imkânlara sahip olan…
Kanaatimce esas mesele, doğa düzeninin ve insan eylemlerinin önceden nedensel yasalarca…
İyilikten ve iyi davranışlardan dolayı sorumluluk olgusu gündeme gelmez. Dolayısıyla…
