Türk Vergi Sisteminde Vergi İncelemesinin Hukuki Niteliği ve Sonuçları

6009 sayılı Kanunun 9. maddesi ile VUK’un 140. maddesine eklenen incelemeye başlama tutanağına ilişkin düzenlemeler ve buna dayalı olarak çıkarılan Yönetmelik hükümleri ile incelemeye başlamanın vergi inceleme sürecindeki diğer olaylardan bağı koparılarak; yazılı bir şekilde mükellef nezdinde düzenlenecek incelemeye başlama tutanağının varlığının aranması esası getirilmiştir. Böylece idarenin mükellef nezdinde incelemeye başlandığını ve pişmanlık ve ıslah hükümlerinden yararlanamayacağını iddia edebilmesi öngörülen usule uygun olarak düzenlenmiş ve ilgililere teslim edilmiş bir incelemeye başlama tutanağının varlığına bağlı kılınmıştır.

VUK’un eski 140. maddesine göre incelemeye yetkililer tarafından incelemeye başlama…

Tutanakta mükellefin imzasının bulunmaması durumunda, tutanağın vergi dairesi kayıtlarına intikal ettirildiği tarihin incelemeye başlama tarihi olarak kabul edileceği ve bu durumda incelemeye başlama tutanağının bir örneğinin de ayrıca mükellefin bilinen adresine vergi dairesince gönderileceği Yönetmelik’te belirtilmiştir. Mükellefin incelemeye başlama tutanağını imzadan imtina etmesi ya da ölüm, gaiplik, işin ya da memleketin terki gibi çeşitli sebeplerle mükellefin incelemeye başlama tutanağına imzası alınamayabilmekteydi. Bu durumlardan kaynaklı mükellefle temas kurulamaması veya mükellefin verilen sürede defter ve belgelerini ibraz etmemesi ve tutanağı imzalamaması, incelemenin başlamasına ve yürütülmesine engel değildir. Tutanakta mükellefin imzasının bulunmaması halinde tutanağın vergi dairesi kayıtlarına intikal ettiği tarih, incelemeye başlama tarihi olarak kabul edilir. Bu düzenleme ile incelemeye başlamanın bir tutanak düzenlenmesine bağlanmasının sebep olabileceği olumsuzluklar giderilmek istenmiş; tutanağa mükellef imzasının bir şekilde alınamaması durumunda, incelemeye bir türlü başlanamamasının önüne geçilmek istenmiştir.