I. Tasarruf (Bir hakkın muhtevası itibarı ile)…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Serhan Yıldırım, Yasin Yılmaz
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
2. DERLEME MAKALELER
Sayfa 126Sayfa 127Tasarruf Nazariyesi (1935)*
Bir hakkın muhtevası itibarı ile tasarruf, Bir hakkın doğumu itibarı ile tasarruf,…
Bir adamın hukuka intisabı olup olmadığını anlamak için mülkiyet ve tasarruf kelimelerini…
Halbuki lisanımızda yani hukukçu olmayanların lisanında bu iki kelime aynı manayı…
Kalem, fiilen şunun elinde bulunuyor. Fakat onun malı değildir. Mal filanındır. Biz…
Bu ayrılık iki suretle meydana gelir. Birincisi, malik olduğum bir şeyin mesela “kalem”in…
Birinci surette tasarruf bir hakka istinat eder. Tasarruf eden kimsenin hakkına riayet…
“Mülkiyet” in ekonomik faydaları “mal”ın mahiyetine göre değişir. Mesela evimdeki…
Meselenin ruhuna girebilmek için bazı misaller getireyim: Odamdaki tablonun mülkiyeti…
Mesela ölmüş olan anamın resmi sizce yalnız süslü ve zengin çerçevesi itibarı ile…
Fakat Roma hukuku malik olan kimsenin tasarruf hakkına çok geniş bir saha ayırmıştı.…
Yukarıdan beri verdiğimiz izahat, bize “tasarruf” u tamamıyla anlatacak derecede…
A) Mülkiyetin ekonomik menfaatlerini elde edebilmek için malikin tasarruf etmesi…
B) Binaenaleyh mülkiyet, zaruri olarak, tasarrufu da ihtiva eder.…
C) Tasarruf hakkı himaye ve sıyanet edilmedikçe bir hüküm ifade etmez. D) Mülkiyeti bana ait olan bir mal üzerinde tasarruf edenlere karşı mülkiyet hasmın…
Tasarrufun iadesini istihdaf eden işbu mutalebe hakkı Roma hukukunda sonraları daha…
Birincisi: Mülkiyetten başka haklar için de bu mutalebe hakkı verildi.…
İkincisi: Malik olanlardan başkaları dahi işbu mutalebe hakkına sahip oldular.…
Filhakika bir rehin alan kimse mülkiyet hakkına değil; belki rehin hakkına istinaden…
Tasarrufun iadesi davasının iki taraflı olarak genişlediğine dair olan iddianın ispatı…
Tasarrufun ehemmiyeti bilhassa bir hakkın muhtevasını(3)…
Bu tarifi elde edebilmek için tetkikatımızı derinleştirmeliyiz. Filhakika tasarruf,…
II. Tasarruf (Bir hakkın doğumu itibarı ile)…
Mülkiyet bir kere tahakkuk ettikten sonra onun devamı tasarrufa bağlı değildir. Tasarruf…
III. Tasarruf (Bir hakkın esası itibarı ile)…
Bu bakımdan mutasarrıf, kendi tasarrufunu ihlâl edecek mahiyette olan her türlü tecavüze…
Tasarrufa dair bir talep yapıldığı zaman Roma hakimi en evvel bir emir interdictum verirdi.…
Bu farkı Roma’da doğuran sebep ferdin hakimiyeti esasıdır. Romalı, şahsi hakimiyetine…
IV. Himaye Edilmeyen Tasarruflar…
Umumi kaide olarak mülkiyet tasavvur edilemeyen yerlerde hukuk, tasarruf tanımaz.…
Mürtehin alacaklı, gasıp, hırsız tasarrufun iadesi davasında bulunabilirdi. Halbuki…
Mürtehin alacaklının merhunu istirdada kanunen salahiyettar olmasını pek kolaylıkla…
Roma hukukçuları bu hadiseleri izah için bir takım mantık yollarına sapmışlar ve…
Malik olan kimsenin tasarrufu ile olmayan kimsenin tasarrufu arasında zahiren bir…
Savigny, bu mantıktan ilham alarak Roma kanununun bu hükmünü bir nizam-ı amme meselesi…
İşte mantığın vardığı neticeye güzel bir misal. Hukuk mücerret bir ilim olsaydı bu…
Roma hukukunun bu hükümleri, fikrimce ancak şu suretle izah olunabilir: Roma hukuku…
Bu mahiyetteki bir beyyinenin kifayet ettiği yerde mülkiyet iddiasını yani müteaddî…
Yukarıdan beri verdiğimiz izahatı hülasa etmek lazım gelirse birbirinin tabii neticeleri…
1- Tasarruf, mülkiyetten iktisaden intifa imkanını temin eden maddi bir şarttır.…
2- Şu halde tasarruf, mülkiyetin lazım bir unsurudur.…
3- Tasarruf mülkiyete açılan bir kapıdır.…
4- Tasarruf mülkiyet için bir hüccet-i dâfia teşkil eder ve bundan dolayı himaye…
5- Binaenaleyh mülkiyet mevzubahis olmayan yerlerde tasarruf davası da mevzubahis…
6- Şu halde tasarruf bir haktır.…
V. Tasarruf (Hak veya vakıa)…
Tasarruf bir hak mıdır? Yoksa bir vakıa mıdır? Bu mesele hukukçular arasında ihtilaflıdır.…
VI. Tasarruf Bir Haktır…
Yukarıki mütalaalar tasarrufun bir hak olmadığını ispat edemez; belki diğerlerinden…
Tasarruf bir hak mıdır? Yoksa vakıa mı? sualini halletmek için “hak”kı anlamak mecburiyetindeyiz.…
İşte şimdi yine bu tarifi esas olarak alıyorum. Vakıa bu tarif etrafında bazı itirazlar…
Hukuk zaten “kanunun himayesi” demektir. Binaenaleyh bir şeyi yine kendisi ile tarif…
Evvela: Hiç şüphesiz hukuk kelimesi “kanunun himayesi” manasına gelebilir. Fakat…
Sâniyen: “Kanunun himaye ettiği menfaat” cümlesinde biri şekle, diğeri esasa ait…
