Belirtmek gerekir ki, KİT’ler hakkında karma bir hukuki rejimin öngörüldüğü 233 sayılı…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
2.Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Hukuki Niteliği
Kamu iktisadi teşebbüslerinin hukuki niteliğini ortaya koymaya yönelik olarak Anayasa’da,…
Her ne kadar 233 sayılı KHK’da KİT’lerin kamu tüzel kişisi mi yoksa özel hukuk tüzel…
Öncelikle, KİT’lerin kamu tüzel kişisi oldukları bizzat Anayasa’nın lafzından anlaşılmaktadır.…
KİT’ler kamu yararına mal ve hizmet üretme, ürün ve hizmetlerinin fiyatlarının idare…
Nitekim, yargı kararlarında KİT’lerin kamu tüzel kişisi olduğu açıkça ortaya konulmuştur.…
Anayasa Mahkemesi başka bir kararında, “Kamu tüzel kişileri, nitelikleri ve özellikleriyle bağdaştığı ölçüde, özel hukuk tüzel kişilerinin özel hukuk hükümlerine göre sahip olduğu hakları kullanabilecekleri gibi borçları da yüklenebilir. Ancak, özel hukuk kurallarına bağlı olsalar da kamu tüzel kişilerinin asıl hukuksal rejimi kamusal mevzuat kuralları ile idare hukuku kurallarıdır. …Kamu iktisadi teşebbüsleri, 233 sayılı KHK’nın 4. maddesinde de öngörüldüğü gibi, ticari esaslara, yani özel hukuk hükümlerine göre faaliyette bulunan ve kamu yararı amacıyla çalışan kamu tüzel kişileridir. Kamu iktisadi teşebbüsleri, özel teşebbüsler gibi karlılık ve verimlilik anlayışı içinde çalışmak durumunda olduklarından, dış ilişkilerinde ticari ilke ve yöntemlere göre, başka bir anlatımla özel hukuk kurallarına göre davranmak zorundadır. Kamu iktisadi teşebbüsünün özel hukuk kurallarına bağlı olarak faaliyette bulunması onun kamusal niteliğini değiştirmez.”…
Bu karardan hareketle belirli çıkarımların yapılması mümkündür. Buna göre, KİT’lerin…
KİT’lerin hukuki statüsü Danıştay kararlarına da konu olmuştur. Kararlarında Danıştay,…
KİT’lerin tüzel kişiliğinin niteliği Yargıtay kararlarında da değerlendirme konusu…
Buna karşılık, Yargıtay’ın KİT’lerin özel hukuk hükümlerine tabi olduğundan hareketle…
Keza, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin, “Kamu iktisadi teşebbüsleri, ticari işletme kurup işlettikleri için tacirdirler. KİT’lerin sermayelerinin devlete ait olması ve bazı yönetim organlarının tayin usullerinin özellik arz etmesi, bu kurumlara kamu hukuku müessesi vasfı vermeyip, bu kuruluşlar özel hukuk tüzel kişisi olup, ticari ilişkileri hakkında özel hukuk hükümleri uygulanır.”…
Ancak belirtmek gerekir ki, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin ağırlıklı içtihadı, KİT’lerin…
Öğretide Tan, Anayasa’nın 47, 128 ve 161. maddelerinden hareketle KİT’lerin kamu tüzel kişisi olarak kabulünün gerektiğini ileri sürmüştür(312).…
Özay ise, “kuruluş yasalarına göre tümü özel hukuk hükümlerine tabi Devlet iktisadi kuruluşlarının birer ‘kamu tüzel kişisi’ olduğunda hiç kuşku yoktur. İşte bu nedenledir ki, halen bu tür kamu hukuku tüzel kişilerinin etkinliklerinden bazılarının denetimi İdari, bazılarınınkiler ise Adli Yargı önünde yapılmaktadır. Şu halde ‘özel hukuk hükümlerine tabi olma’ kuruluşun türünü kendiliğinden değiştirip onu ‘İdare’ dışına çıkarmaz, daha doğrusu çıkaramaz”…
Ulusoy ise, hem kamu hukuku hem de özel hukuk rejimine tabi olmaları sebebiyle, KİT’lerin “çift kimlikli”…
Her ne kadar Anayasa’nın 47., 128. ve 161. maddelerinin lafzi yorumu doğrultusunda…
Anayasa’daki düzenlemelere karşın özellikle özel hukuk öğretisinde, 233 sayılı KHK’da…
Anayasa’nın lafzı uyarınca kamu tüzel kişisi olan KİT’lerin hukuki statüsüne yönelik…
Anayasa’nın 123. maddesinin üçüncü fıkrasının 2017 Anayasa değişikliği sonrasındaki…
Kamu tüzel kişisi statüsünde bulunan KİT’lerin Cumhurbaşkanı kararıyla kurulabilmesini…
Nitekim Anayasa Mahkemesi de, KİT statüsünde bulunan BOTAŞ’ın Cumhurbaşkanı kararıyla…
Bu durum ise, KİT’lerin Cumhurbaşkanı kararıyla kurulması ihtimalinde, kamu tüzel…
Diğer bir yaklaşım ise, KİT’lerin Anayasa’nın 123. maddesindeki kuralın istisnası…
Bir diğer görüş ise, Anayasa’ya uygun yorum yöntemiyle 233 sayılı KHK’nın anılan…
Dolayısıyla, her ne kadar Anayasa’nın 123. maddesine aykırı da olsa 233 sayılı KHK’nın…
