Ceza Hukukunda Actiones Liberae in Causa Kuramı

Alkolle veya uyuşturucu ile meydana gelen sarhoşluğun, ceza sorumluluğunu nasıl etkilediğine…

İngiltere’de görülen 1997 tarihli Regina v. Majewski davası, iradi sarhoşluğun kusur yeteneği üzerindeki etkilerinin geniş biçimde tartışıldığı en güncel kararlardan birini teşkil etmektedir. Bu davada sanık, İngiltere’de genel kast ile işlenebilen ve bu nedenle sarhoşluğun kast üzerinde etkisi olmadığının değerlendirildiği saldırı suçunu birden fazla kez işlemiştir. Yargılama esnasında hâkim, jüriye sarhoşluğun ceza sorumluluğundan kurtulmaya yol açacak bir mazeret nedeni olarak gösterilmesini kabul etmemelerini bildirmiştir. Karar, aleyhine çıkan sanık, temyiz aşamasında genel kast ve özel kast bakımından yapılan ayrımın iki nedenden ötürü hatalı olduğunu ileri sürmüştür(432).…

İleri sürülen bu sebeplerden ilki, Director of Public Prosecutions v. Beard davasında kastın genel veya özel oluşuna göre herhangi bir ayrım yapılmaksızın, sarhoşluğun kastı etkileyip etkilemediği hususunda genel bir değerlendirmeye yer verilmiş olması; ikincisi ise, kast üzerinde etkisi olduğu kabul edilen sarhoşluğun, özel kast açısından etkili olduğunun kabul edilmesine karşın genel kast açısından etkisi olmadığı şeklindeki değerlendirmenin mantıksız görülmesi olmuştur. Temyiz makamı, inceleme yaparken önemli olan hususun, basit bir mantık yürütmek ve buna göre karar vermek olmadığını, bundan çok daha üstün bir amaç olarak kanuna uyulması ve hukuk düzeninin sağlanması doğrultusunda değerlendirme yapıldığını belirtmek suretiyle, iradi biçimde sarhoş olan kişilerin işlediği suçların cezalandırılmaması durumunda, özellikle saldırı suçları gibi sarhoş kişiler tarafından işlenme olasılığı oldukça yüksek olan suçların cezasız kalacağı düşüncesinin temel alındığını gerekçe göstermiştir. Bu durum da aslında manevi değerlerin psikolojik etkilerden daha üstün tutulduğunu göstermektedir(433).…