EN
TR
Şirket sözleşmelerinde yer verilen tahkim şartlarının geçerliliği ve bağlayıcı etkisi…
Nihayetinde kanun koyucunun getirdiği yenilikler uygulamadaki belirsizliklerin büyük…
Kanun koyucunun 19 Haziran 2020 tarihinde kabul ettiği, aralarında LDIP 12. Bölüm…
Böylelikle şirketlerin statü metinlerinde tahkim şartına yer verilebileceği İsviçre…
1 Ocak 2023 tarihinde yürürlüğe giren, İsviçre Borçlar Kanunu’na eklenen 697n hükmü…
“(1) Esas sözleşme, şirketler hukukuyla ilgili uyuşmazlıkların İsviçre’deki bir hakem heyetince karara bağlanabileceğini öngörebilir. Esas sözleşmede aksinin belirtildiği durumlar hariç olmak üzere şirket, şirketin organları, organların üyeleri ve pay sahipleri tahkim şartıyla bağlıdır.…
(3) Esas sözleşme, özellikle bir tahkim kuralına atıf yapma yoluyla tahkim usullerini düzenleyebilir. Hakem kararının hukuki etkilerinden doğrudan etkilenebilecek kişilerin yargılamanın başlamasından ve sonucundan haberdar edilmesini ve ayrıca bu kişilerin hakem heyetinin oluşturulmasına ve yargılamaya müdahil olarak katılabilmelerini temin eder.”…
Hükmün üç temel meseleye temas ettiğini söylemek mümkündür. İlk olarak, hükmün birinci…
“Almanya’da (özellikle limited şirketler için) ve Avusturya’da şirketler hukukuyla ilgili çok sayıda uyuşmazlık hakem heyetleri tarafından karara bağlanmaktadır.…
Mevcut kanunlar kapsamında esas sözleşmesel tahkim şartının kabul edilirliğinin tartışmalı olduğu İsviçre’de ise durum böyle değildir. Her ne kadar tahkime ilişkin eserler ve hatta mahkemeler genel olarak tahkim yanlısı olsa da, anonim şirketler hukuku pay sahiplerine kanunda öngörülmeyen yükümlülükler yüklemeyi ve pay sahiplerinin dava açma haklarının kısıtlanmasını yasaklamaktadır (CO m. 706b/1). Her halükarda, esas sözleşmeye hukuken geçerli bir tahkim şartı dahil edilmesi için tüm pay sahiplerinin onayı gerekir. Bu nedenle, anonim şirketlerin esas sözleşmelerinde tahkim şartı günümüzde nadiren görülmektedir. Hatta, bazen [bu tür tahkim şartları] ticaret sicili memurları tarafından açıkça reddedilmektedir.…
Taslak, hukuk güvenliğini artırmak için (…) açık bir yasal zemin oluşturmayı amaçlamaktadır. Meseleyi anonim şirketler hukuku yönünden düzenle
Madde 1, 1. cümleye göre, esas sözleşme şirketler hukukuna ilişkin uyuşmazlıkların İsviçre’de bir hakem heyeti tarafından çözüleceğini öngörebilir. Bu, şirketler hukukuyla ilgili uyuşmazlıkların teoride tahkim yoluyla çözülebileceği yönündeki, anonim şirketler hukukuna özgü olmayan prensiple uyumludur. “Şirketler hukukuyla ilgili uyuşmazlıklar” ifadesi, halihazırda, özellikle milletlerarası özel hukukta (…) aşinan olunan bir kavrama atıf yapmaktadır. Özellikle butlan davaları (CO m. 706 ve 706b), fesih davaları (CO m. 736/4), sermayenin sonradan ödenmesi davaları (CO m. 634b), kar payının iadesine ilişkin davalar (CO m. 678), sorumluluk davaları (CO m. 752 vd.) tahkim yoluyla karara bağlanabilir. Esas sözleşme maddi uygulama alanı yönünden kısıtlama getirmediği müddetçe, şart şirketler hukukuyla ilgili tüm uyuşmazlıklar için geçerlidir.…
Şartın kişi yönünden uygulama alanı ise her şeyden önce esas sözleşme tarafından tanımlanır. Esas sözleşme kimin şart ile bağlı olduğunu öngörebilir. (…) Eğer esas sözleşmede herhangi bir belirleme yoksa, şart şirket, organları, organların üyeleri ve pay sahipleri için geçerli olur (fıkra 1, 2. cümle). Hukuk güvenliği ve uyuşmazlıkların yeknesak bir şekilde çözüme kavuşturulması adına, sadece şirket için geçerli olmayan, aynı zamanda şirketin organları (…) ve bu organların her bir üyesi (…) için de geçerli olan, sınırlara tabi olmayan bir tahkim şartının öngörülmesi daha iyi olur.”…
Görüldüğü üzere, kanun koyucu esas sözleşmede tahkim şartına geçerli bir şekilde…
Hükmün temas ettiği ikinci mesele tahkim yerinin İsviçre olması ve yargılamaya CPC…
Hükmün temas ettiği üçüncü mesele, yargılamanın tabi olacağı usuli kurallarla alakalıdır.…
Bütün bunların yanında, tahkim şartının şirket kuruluşundan sonra tadil yoluyla esas…
Bu gelişmeler İsviçre hukukunda tartışmalı olan birçok meseleyi aydınlatmış olsa…
Her ne kadar yanıtsız kalan sorular olsa da tıpkı Alman hukukunda olduğu gibi İsviçre…
