EN
TR
“Kuşkusuz erdeme, onu uygulamaya dökmeden salt bir sanatmış gibi sahip olmak yeterli değildir. Sanat, uygu-
Yine Cicero’ya göre, “Doğa tarafından insan soyuna öyle büyük bir erdem gereksinimi ve öyle büyük bir toplum esenliğini koruma arzusu verilmiş ki, bu kudret hazzın ve boş vaktin tüm cazibesine üstün gelir(451).”…
Kaldı ki devlet, yani,…
“res publica tamlaması Latince’de “şey, nesne, olan, mesele, olay, durum, iş, koşul, hakikat, mal, varlık, neden, gerekçe” gibi…
Bu bakış açısıyla da uyumlu biçimde Romalılar, devletlerine populus Romanus veya populi Romani (Roma…
Cicero’ya göre doğanın insanlara bahşettikleri, ülkeye hizmet etmekle sınırlı değildir.…
Bununla uyumlu biçimde, …
“devlet bir halk unsurudur; sadece alelade bir şekilde bir araya gelmiş bir insan kitlesi değil, çoğunluğun yasa birliği ve ortak yararı üzerinde anlaştığı bir topluluktur. İnsanların bir araya gelmesinin öncelikli nedeni zayıflık değil, daha çok insanlar arasındaki doğal birlikteliktir; zira insan kendi başına, yalnız kalamayan bir türdür, aksine her şeye çokça sahip olsa da…(457)”…
Yukarıdaki alıntıda, iki temel unsur konumuz açısından önemlidir. İlki, insanın yalnız…
Cicero’nun insanın yalnız yaşayamayışını açıklarken dayandığı bir diğer kaynak Stoa…
Toplumsal insan doğasıyla ilintili diğer kavram, “ortak iyi”dir. Cicero alelade bir…
İnsanın yaşamını sürdürmesi ve bunun için gerekli tedbirler alması doğayla uyumludur…
“…sadece doğa, yani yabancılar hukuku (ius gentium) için değil, aynı zamanda tek tek kentler hukuku için de geçerlidir, devlet şu anlayışla varlığını sürdürür: Bir insanın kendi yararı için başka bir insana zarar verme hakkı yoktur. Zira, yasaların amacı ve arzusu vatandaşlar arasındaki bağların zarar görmemesidir(462).”…
Cicero’nun ortak yararı hem doğa hem de hukuk bakımından en yüksek amaç olarak nitelediği…
“Birincisi, vatandaşlar için neyin yararı olduğuna öyle dikkat etsinler ki, ne yaparlarsa yapsınlar, ne düşünürlerse düşünsünler, neticede kendi menfaatlerini hiç hatırlamasınlar. İkincisi, halkın sadece bir bölümünü önemseyip diğer bölümlerini es geçmektense tamamını kucaklamaya dikkat etsinler(464).”…
Herhangi bir halkın, kentin veya sitenin uzun soluklu varlığı, buna uygun şekilde…
