Hukuki Mütalaalar Cilt 2 ( 2010-2015)

Kira sözleşmelerinin birer sürekli borç ilişkisi yarattığı konusunda bir tereddüt…

“ … Bu sözleşmelerde iptalin sözleşmenin kurulduğu andan itibaren sonuç doğurması ve bu şekilde, o zamana kadar devam etmiş ve yükümlülükleri yerine getirilmiş bir ilişkinin geriye etkili olarak sona erdirilmesi, işin niteliğine uygun görülmediği gibi, arzu edilir bir çözüm olarak da kabul edilmemektedir. Özellikle tarafların edimlerini ifa etmiş olmaları ihtimalinde, bu edimlerin iade ve tasfiye işlemleri bazen imkânsız, bazen de dürüstlük kuralına aykırı olabilmektedir. Bu bakımdan da dürüstlük kuralı gereğince bu tip sözleşmelerde hükümsüzlüğün, iptal anına kadarki edimleri etkilemeyeceği kabul edilmektedir. … ” …

Kanımızca, somut olayda davalı kiracının iptal beyanının ileriye etkili olarak hüküm…

Ayrıca doktrinde de isabetle belirtildiği üzere(6) sürekli borç ilişkilerinin istisnai olarak ileriye etkili olarak iptal edilmesi gerektiği sonucuna zaten dürüstlük kuralı gereğince varılmaktadır. Dürüstlük kuralı bu çözüm tarzının hukukî dayanağını oluşturmaktadır. Bu nedenle ileriye etkili iptal çözümü her sürekli borç ilişkisi için ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken bir çözüm tarzıdır. Dürüstlük kuralının gerektirmediği durumlarda bu istisnai sonuçtan doğal olarak ayrılmak gerekir. Bu nedenle sözleşmenin ileriye etkili şekilde geçersiz sayılmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğu durumlarda sürekli borç ilişkisi doğuran sözleşmenin baştan itibaren geçersiz olduğu kabul edilecektir. Bu konuda doktrinde Oğuzman / Öz tarafından yapılan açıklamalar da aynen şu şekildedir(7):…