Medeni Usul Hukuku'nda Hakimin Hukuku Re'sen Uygulaması İlkesi

Kanaatimizce, yarışan haklara dayalı davalarda tarafın dilekçesinde birden fazla…

Yargıtay ise, 1958 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı’nda “…Hak sahibinin, malı elinde bulundurandan kiraları istediği zaman Medenî Kanun’un 908. maddesine veya Borçlar Kanunu’nun 414. maddesine dayanmış olması mümkün olduğu gibi, herhangi bir kanunî sebep göstermemiş olması da mümkündür. Hukuk Muhakemeleri Usûlü Kanunu’nun 74 ve 75. maddeleriyle 76. maddesi hükümleri karşılaştırılınca hâkimin bir davada sadece tarafların ileri sürdükleri maddî vakıalar ve netice-i taleplerle bağlı olup dayandıkları kanun hükümleriyle ve onların hukukî tasvirleriyle bağlı olmadığı ve kanunları re’sen tatbik ederek iddia ve müdafaadaki netice-i talepleri karara bağlamakla mükellef bulunduğu neticesine varılır. Burada söz konusu olan bir davada, hangi hükme dayandığını kesin olarak ve açıkça göstermemiş olduğu hallerde davacının müruruzaman bakımından kendi lehine netice verecek olan kanun hükmüne dayanmak isteyeceği haklı olarak farz edilebileceğinden, davanın Borçlar Kanunu’nun 414. maddesine dayanan bir dava olarak kabulü yerinde olacaktır. O halde, kira parasının malı elinde bulundurandan alınarak hak sahibine verilmesi davası, tereddüt halinde, Borçlar Kanunu’nun 414. maddesi hükmünce dayanan bir dava olarak mahkemece tavsif edilecektir…”(796)…