Custodia sorumluluğunda, sorumluluğun bu kadar ağır olmasının sebebi sorumluluk altındaki kişinin sözleşmeden menfaati olması ile açıklanmaktadır. Custodia…

Klasik Hukuk Dönemi’nde vedia alanın sorumluluğu sadece dolus’tur. Oysa custodia…

“Ulpianus libro XXXII. Ade Edictum. Si navicularius onus Minturnas vehemendum conduxerit, et, quum flumen Minturnense navis ea subire non posset, in aliam navem merces translulerit, eaque navis in ostio fluminis perierit, tenetur primus navicularius; Labeo, si culpa caret, non teneri ait, ceterum si vel invito domino fecit vel quo non debuit tempore, aut si minus idoneae navi, tunc ex locato agendum”.…

“Eğer bir gemi sahibi, Minturnae’ya yük taşınması üzerine sözleşme yapar ve sözleşmeye konu ürünleri, kendi gemisinin Minturnae nehrine girememesi sebebiyle başka bir gemiye naklederse ve bu ikinci gemi nehrin ağzında batarsa, ilk gemi sahibi sorumlu olur mu? Labeo, kusuru olmaması halinde sorumlu olmayacağını; ancak ürünlerin malikinin rızası hilafına veya uygun olmayan zamanda taşıması veya ürünlerin nakledildiği geminin daha az elverişli olması halinde locatio conductio’dan doğan davanın (ex locato) kendisine karşı açabileceğini söyler”(231)…

Aynı şekilde, nauta, caupo ve stabularius da kendilerine taahhüt edilen şeylerin korunmasından sorumluydu. Sözleşme ile üstlendikleri sorumluluk genel olarak bir borçlunun sorumlu tutulamayacağı riskleri içeriyordu. Başlangıçta gönüllü olarak üstlendikleri için söz konusu sorumluluğun herhangi bir sınırı da bulunmuyordu. Üzerinde çalışılması için kendisine verilen taştaki kusurlar için kuyumcunun üstlendiği sorumluluğun oldukça kapsamlı bir sorumluluk olduğunu belirtmek gerekir. Söz konusu kişilerin bu kadar kapsamlı bir sorumluluğu üstlenmelerinin sebebinin, sosyo-ekonomik konumlarının zayıf olması ve yoğun rekabet ortamı olduğu düşünülmektedir. Ancak nauta,…

“… Fakat Edictum sebebiyle malı kabul eden (hasarsız olarak teslim edeceğini garanti eden) kimse, kendisinin kusuru olmaksızın ortaya çıkan bütün hasar veya kayıp durumlarından sorumludur. Bu hasar ya da kayıp kesinlikle önlenemez bir olay nedeniyle ortaya çıkmadığı sürece. Burada Labeo, geminin batması veya karaya oturması ya da korsanlar tarafından yapılan bir saldırı nedeniyle eşyanın kaybolması durumlarında, gemici …

“Gemi, han ve ahır işletenler malları gözetmek için değil; gemi işleten kimse yolcuları taşımak için, han işleten kimse yolcuları barındırmak için, ahır işleten kimse ise hayvanların onunla birlikte ahırda kalmasına izin verdiği için ücret almaktadır. Bununla birlikte söz konusu bu kimseler custodia’dan da sorumlu tutulmaktadırlar. Çünkü bir temizleyici ve terzi de başkalarının mallarını korumak için değil sanatları için ücret alırlar. Gene de custodia ile sorumludurlar.”(234)…

Roma Hukukunda Sözleşmeye Dayalı Kusursuz Sorumluluk Çerçevesinde Custodia'dan Diligentia'ya Geçiş

Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.

4.Custodia Sorumluluğunun Ölçütü Olarak Fayda ve Menfaat (Utilitas) İlkesi