EN
TR
Faillik ve şeriklik arasındaki ayrımın net bir şekilde yapılmamış olması çeşitli…
Suça katılanları ayırma konusunda ortaya atılan teorileri ise ayrımı yaparken dayandıkları…
I. Fail ve Şerikin Belirlenmesinde Sübjektif Ölçütü Esas Alan Teoriler
Fail ve şerik arasında yapılan ayrımda dış dünyada meydana gelen etkilerden tamamen…
Sübjektif teorilerde suçun işlenişine yapılan her katkı, objektif açıdan eşittir…
Sübjektif ölçüte göre ayrım yapan teoriler de kast teorisi ve menfaat teorisi olarak…
1. Kast Teorileri
Belirleyici ölçüt olarak kişinin iradesini esas alan kast teorisinde önemli olan,…
Öğretide fiili kendisi için gerçekleştiren yani fail iradesiyle hareket eden kişi,…
Fail ve şerik ayrımında kişinin iradesinin esas alındığı teorilere ilk kez 19. yy’ın…
Günümüzde daha çok tarihi bir önemi kalan kast teorisi Paul Bockelmann(147)…
Fail-şerik ayrımını faillik iradesine göre belirleyen bu teori, modern ceza hukukunda…
Kast teorisi fail-şerik ayrımında iradenin tespitinin zor olması ve ayrımın iradenin…
2. Menfaat Teorileri
Kronolojik olarak fail-şerik ayrımında ilk savunulan teori; ayrımı haksızlıktan sağlanan…
Almanya İmparatorluk Yüksek Mahkemesi, 1879-1896 yılları arasında Ceza Senatosu’nda Alman öğretisinde “küvet olayı” (Badewanne Fall) olarak anılan 1940 tarihli kararda(155);…
Fail şerik ayrımının sübjektif ölçütlere göre belirlendiği bir diğer karar ise Bogdan…
1940 ve 1962 tarihli bu iki kararın Alman Yüksek Mahkemesi’nin fail-şerik ayrımında…
Menfaat teorisine yönelik yapılacak ilk eleştiri; bu teoriyle kast teorisinde de…
II. Fail ve Şerikin Belirlenmesinde Objektif Ölçütü Esas Alan Teoriler
1. Biçimsel Objektif Teori
Özellikle 1915 ile 1933 arasında Alman öğretisinde hâkim görüş olan biçimsel objektif…
Teori ceza kanunlarının özel kısmında düzenlenen suç tiplerini esas alarak suçun…
Von Beling, Max Ernst Mayer, von Liszt ve Birkmeyer gibi önde gelen teorisyenler…
Biçimsel objektif teoriye getirilen temel eleştiri, teorinin dolaylı failliği sorumluluk…
Ayrımın şekli olması ve objektif ölçütlere göre yapılması, faillik ve şeriklik arasında…
2. Maddi Objektif Teori
Fail ve şerik ayrımında suça katılanın nedensel katkısını esas alan maddi objektif…
İştirakin temelinin tamamen nedensellik üzerine kurulu olduğunu savunan ve tüm iştirak…
Teori sadece nedensel katkı sağlayanları sorumlu tutması dolayısıyla ve neticenin…
III. Fiile Hakimiyet Teorisi
Faillik-şeriklik ayrımında esas alınan teoriler; objektif teoriler ve sübjektif teoriler…
Fiil hâkimiyeti olarak tanımlanabilecek “Tatherrschaft” ifadesini öğretide ilk olarak Hegler, 1915 tarihinde yayımlanan makalesinde kullanmıştır(173).…
Fail-şerik ayrımını “unbedingte Verwirklungswille” olarak ifade ettiği fiili gerçekleştirme iradesini esas alarak belirlemesi nedeniyle Welzel’in görüşünün sübjektif teorilerden kast teorisi ile uyuştuğu sonucuna varmak mümkündür. Zira, kast teorisinde de fail egemen olan iradedir. Fiili kendisi için gerçekleştiren ve fail olma iradesiyle hareket eden, fail; iradesi fail olmak yönünde olmadan suça katılan, yani hareketi asıl fiile destek vermek amacıyla gerçekleştiren ise şerik olarak nitelendirilmektedir. Welzel de failin tespitinde sübjektif bir ölçüt olan fiil gerçekleştirme iradesine önem yüklemiştir. Ayrımda temel ölçütün irade olması nedeniyle kast teorisine yakın olan Welzel’in teorisini aslında kast teorisinin gelişmiş bir hali olarak kabul etmek gerekir(180).…
Fiile hakimiyet teorisinin bir diğer temsilcisi Maurach da ceza hukuku bakımından…
Welzel ve Maurach fiile haklimiyet teorisinin temelini, sübjektif teorilerden kast…
Hakimiyet teorisinin bugünkü şekli Roxin(190) ’in çalışmaları ile oluşmuştur. Roxin’e göre fail; iştirak halinde işlenen bir suçta hâkim hareketi yapan, suç sürecini kendi özgün iradesi ile yöneten ve bu süreci durdurabilme erkine sahip olan kişidir. Bu kişinin aynı zamanda kanundaki hareketi gerçekleştirecek sübjektif iradeye de sahip olması gerekmektedir. Suçu gerçekleştirme erkini elinde bulundurmaksızın suça katılan kimseler ise şerik olarak tanımlanmaktadır. Şerik olarak suça katılım hareketi, kanundaki tipik hareket dışındaki hareketlerdir(191)…
Hâkimiyet teorisi de kendi içerisinde alt dallara ayrılmaktadır. Bunları, hareket…
