Tarım Arazilerinde Yasal Önalım Hakkı

Önalım sözleşmesi, genellikle tek taraflı bir sözleşmedir. Mâlik (satıcı), önalıcıya tanıdığı hakka karşılık, genellikle ondan herhangi bir karşılık eda istemez. Ancak hak sahibinin malike karşı taahhüt ettiği mukabil edayı içeren bir önalım sözleşmesinin kurulmasına da engel yoktur. Ödeme tarzı, ipoteklerin devralınması vb. gibi özel birtakım şartlar taraflarca belirlenmişse, önalım sözleşmesi bu şartları da içermelidir. Sözleşmenin bir tarafa ya da iki tarafa yükümlülük yüklemesine göre tarafların ehliyeti değişiklik gösterir. Buna göre sözleşme, önalım yükümlüsünün önalım taahhüdünden başka bir yükümlülük içermiyorsa yani bir taraflı ise ve diğer tarafa herhangi bir ivaz yüklenmemişse sadece önalım yükümlüsünün medeni haklarını kullanma ehliyetine sahip olması gerekir. Bu durumda, önalım yükümlüsünün sadece temyiz kudretine sahip olması yeterlidir. Buna karşılık, önalım sözleşmesi iki taraflı bir sözleşme mahiyetinde ise yani hem malik hem de önalım hakkı sahibine karşılıklı olarak sözleşmede ivazlar yüklenmişse, her iki tarafın da medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olması gerekir. Belirtmek gerekir ki, önalım sözleşmesinde önalım yükümlüsünün sadece medeni hakları kullanma ehliyetine sahip olması yeterli değildir. Aynı zamanda tasarruf ehliyetine de sahip olması gerekir. Zira kendine özgü (sui-generis)…