EN
TR
Lex arbitri tahkime konu uyuşmazlığın esasının çözümlenmesi için uygulanan hukuk değildir. Hakem heyeti, taraflarca seçilen veya çeşitli kanunlar ihtilafı çözüm yolları dâhil birçok yöntemle tespit edecekleri hukuk ile uyuşmazlığın bir hukuka göre çözümlenmesini gerçekleştirirler. Bunu yaparken geçerli olacak usul kuralları ise lex arbitri…
Bu noktada, tahkim yeri seçiminin çok önemli olduğunu vurgulamak gerekmektedir. Çünkü…
Bu durumdan daha katı sonuçları olabilecek durum ise lex arbitrinin bir otorite kanun olarak tahkim usulünü düzenleyen emredici kurallarının tarafların anlaşmalarının aleyhine dahi olsa uygulanmasıdır. Taraflar ister kuralları kendileri yazmış olsun ister yerel veya uluslararası tahkim merkezlerinin kurallarına veya tahkim kanunlarına atıf yapmış olsunlar, lex arbitri…
Önemini bu şekilde ifade ettikten sonra, lex arbitrinin hakemlerin alabilecekleri kararlara yönelik yetkilendirilmesinde bir kaynak olduğu açıktır. Buna ek olarak, tanıma ve tenfizin yapılacağı ülke hukuku, duruşmaların tahkim yerinden farklı bir yerde yapılması durumunda bu ülke hukuku veya tahkim anlaşmasının uygulanmasını zorlayan ülke hukuku(241)…
Bahsedilen kanunlarda hakemlerin bazı yetkileriyle ilgili açıkça düzenlemeler olmaması…
Milletlerarası tahkimde hakemlerin doğal yetkilerinin tahkimi düzenleyen anlaşma…
Yabancılık unsuru taşıyan ve tahkim yerinin Türkiye olarak belirlendiği veya uygulanmasının…
“Taraflar, hakem veya hakem kurulunun uygulayacağı yargılama kurallarını, bu Kanunun emredici hükümleri saklı kalmak kaydıyla, serbestçe kararlaştırabilir ya da bir kanuna, milletlerarası veya kurumsal tahkim kurallarına yollama yaparak belirleyebilirler.”…
Bu sebeple, tahkim yerinin Türkiye olduğu yabancı unsurlu tahkim yargılamaları, MTK’nın…
Yargılamanın yürütülmesi konusunda hakemlere yetki veren tüm hükümler bu bakımdan…
Lex arbitride yer alan silahların eşitliği ilkesinin korunması hükümleri çerçevesinde hakemler bir tarafın kullandığı iddia ve savunma yöntemlerini çeşitlendirebilecekleri gibi bunlara sınırlama da getirebilirler. Hukuki dinlenilme hakkı da bu kapsamda sayılabilecek ilkelerden biridir. Nitekim taraflara iddia ve savunmalarını ileri sürme olanağının tanınması gereğince tahkimde tarafların hukuki dinlenilme hakkına uyulması bir zorunluluktur.(250)…
Lex arbitri olarak geçerli olan bir devletin kanunu UNCITRAL Model Kanununu esas almışsa buradaki düzenlemeler de hakemlerin doğal yetkisinin durumu bakımından incelemeye değerdir.(252)…
“Böyle bir anlaşma yoksa, hakem heyeti, bu Kanun hükümlerine tabi olarak, uygun gördüğü şekilde tahkimi yürütebilir. Hakem heyetine verilen yetki, herhangi bir delilin kabul edilebilirliğini, uygunluğunu, önemini ve ağırlığını belirleme yetkisini de içerir.”…
Bu fıkrada, hakem heyetine geniş bir takdir yetkisi ve çeşitli konularda karar alabilme…
MTK veya UNCITRAL Model Kanunu gibi otorite kanun olmasa da New York Sözleşmesi’ndeki…
Sonuç olarak, tahkim usulüne ilişkin belirleme yapan anılan kanuni düzenlemeler de…
