EN
TR
Bu araçlar arasında en yaygın kullanılanı olan haksız fiil hukuku, şirketlerin sebep…
ÇUŞ’lar başta olmak üzere şirketlerin sınır ötesi insan hakları ihlallerine neden…
Diğer taraftan, ÇUŞ’ların küresel tedarik zincirleri aracılığıyla gerçekleştirdikleri…
Bununla yakından ilişkili bir diğer önemli sorun ise, ulusal mahkemelerin ÇUŞ’lara…
Bu yargısal eğilimin çarpıcı bir örneği olarak Kanada Yüksek Mahkemesi, şirketlerin…
Davacıların ileri sürdüğü insan hakları ihlalleri (kölelik ve zorla çalıştırma, insanlığa…
Farklı hukuk sistemlerinde de ÇUŞ’ların yurtdışındaki faaliyetlerinden kaynaklanan…
Benzer şekilde, 2019 yılında Hollanda Lahey Bölge Mahkemesi, Shell şirketinin, 1990’larda…
İngiltere ve Galler Yüksek Mahkemesinin(69) verdiği bir başka karar da, ÇUŞ’ların yurt dışındaki eylemlerinden doğrudan sorumlu tutulabileceğine ilişkin emsal nitelikte değerlendirmeler içermektedir. Bu kararda, Zambiya’daki bir madenin yol açtığı atık kirliliğinin su kaynakları üzerinde ciddi etkiler yarattığı ve bu durumun yerel halkın sağlığı ile mülkiyet haklarına zarar vermesini ihmale (negligence)…
Fransa Yargıtayı da, ÇUŞ’ların uluslararası suçlara dolaylı ya da doğrudan iştirakleri…
Ayrıca, şirketin, ağır çatışma koşullarının hüküm sürdüğü ve kaçırılma ile ölüm riskinin…
Bununla birlikte mahkeme, şirketin iç savaşın tarafı olan silahlı örgütlere doğrudan…
Tüm bu emsal teşkil eden yargı kararları dikkate alındığında, ulusal mahkemelerin,…
Uluslararası hukuk ihlallerinde sınır ötesi yargı yetkisi tanıyan bir yasal düzenlemeye…
ATCA’ya dayanılarak, bağlı ortaklarının yurt dışı faaliyetlerinden kaynaklanan haksız…
ATCA kapsamında şirketler aleyhine açılan ilk önemli dava, Myanmar’da doğal gaz boru…
Dokuzuncu Bölge Temyiz Mahkemesinin Doe/Unocal kararı, ATCA’ya dayanarak ÇUŞ faaliyetlerinin ABD mahkemelerince denetlenebi-
Yüksek Mahkemenin değerlendirmesine göre, ATCA çerçevesinde açılan bir davanın kabul…
Yüksek Mahkemenin bu tutumuna rağmen, aktivistler, şirketlerin uluslararası insan…
Ancak, 2021 yılında ABD Yüksek Mahkemesi davayı ele alarak, Kiobel içtihadındaki yaklaşımını sürdürmüş ve ATCA’nın ABD egemenlik alanı dışında uygulanamayacağına hükmetmiştir.(87)…
Bu karar, Yüksek Mahkemenin ÇUŞ’ların yurtdışındaki insan hakları ihlallerine yönelik…
Yüksek Mahkemenin daha önce değinilen kararları neticesinde, ABD federal mahkemeleri,…
Öte yandan, ATCA ve diğer federal yasalardan bekledikleri sonuçları alamayan davacılar,…
Bu duruma çarpıcı bir örnek olarak, Florida Güney Bölgesi’nde görülen bir davada,…
Normal şartlarda ABD mahkemeleri, bu tür davaları “forum non conveniens” doktrinini uygulayarak reddetme eğilimindedir. Davalı şirket de bu yönde bir itirazda bulunmuş ancak mahkeme, Kolombiya’daki yerel mahkemelerin davaya bakma yetkisine sahip olduğunu kabul etmekle birlikte, davacılar ve onların avukatlarına yönelik somut ve ciddi güvenlik risklerinin mevcut olduğunu belirleyerek davanın ABD’de görülmesine karar vermiştir. Davalı şirketin bu kararı temyiz etmesiyle birlikte, dava süreci halen devam etmektedir.(95)…
Bu önemli kararla birlikte, ciddi istikrarsızlıkların yaşandığı, güvenlik risklerinin…
İş dünyası ve insan hakları ihtilaflarının çözümünde, geleneksel haksız fiil hukukunun…
Haksız fiil hukuku ile potansiyel olarak tüketici hukuku, iş dünyası ve insan hakları…
Bu bağlamda, şirketlerin insan haklarını ihlal ettiği yönündeki iddiaların değerlendirilmesinde,…
Şirketlerin temel haklara yönelik gerçekleştirdiği müdahalelerin dayandığı gerekçelerin…
Bir şirketin gerçekleştirdiği bir müdahalenin “önemli” olarak nitelendirilebilmesi…
Bireylerin temel haklarına yapılan müdahalelerin, şirketin ulaşmayı hedeflediği meşru…
Özellikle anayasa mahkemelerine bireysel başvuru yolunun açık olduğu hukuk sistemlerinde,…
Öte yandan, iş dünyası ve insan haklarıyla doğrudan veya dolaylı olarak bağlantılı…
Bu bağlamda, şirketler, örneğin, kendilerine karşı açılabilecek potansiyel davaları…
Bu bağlamda, ulusal hukuk sistemlerinde yapılan anayasal ve yasal reformlar, şirketlerin…
Tüzel kişilere yönelik açık anayasal düzenlemelerin bulunmadığı hukuk sistemlerinde…
Buna karşılık, şirketler yalnızca insan haklarının ihlali bağlamında sorumluluk üstlenen…
Bu tür taleplerin en dikkat çekici örneklerinden biri, ABD’de görülen Burwell v. Hobby Lobby Stores…
Şirketlerin, iş organizasyonunu serbestçe düzenleme ve işletme faaliyetlerini yürütme…
