b) Menşei vakıf olup da çeşitli sebeplerle kısmen veya tamamen gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetine geçen korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve bunların korunma alanlarının kamulaştırılmaları, Vakıflar Genel Müdürlüğünce yapılır. Bu maksat için Vakıflar Genel Müdürlüğü bütçesine yeteri kadar ödenek konur.…

c) Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının korunma alanları, imar planında yola, otoparka, yeşil sahaya rastlıyorsa bunların belediyelerce; sair kamu kurum ve kuruluşlarının bakım ve onarım ile görevli oldukları veya kullandıkları bu gibi kültür varlıklarının korunma olanlarının ise, bu kurum ve kuruluşlarca, kamulaştırılması esastır.…

d) Kamulaştırmalarda bedel takdirinde, taşınmaz kültür varlıklarının eskilik, enderlik ve sanat değeri dikkate alınmaz.…

Klasik kamulaştırma sürecinden ayrılan üçüncü nokta, kamulaştırma bedeli meselesidir. Kanun bedel tespitinde eserin enderlik, eskilik ve sanat değerinin dikkate alınmayacağını belirlemiştir. Kamulaştırma bedeli için kurulacak kıymet takdir komisyonunun bedel tespitini bu hususa göre yürütmesi gereklidir. İdare önce uzlaşma yolu ile mülk sahibi ile anlaşma yolunu işletmek için görüşmeli, anlaşma olmaması durumunda kamulaştırma bedelinin tespiti için adli yargıda bedel tespit davası açacaktır.
Kanunda bedel tespitine ilişkin böyle bir sınırlama yapılmasının arkasında söz konusu…

“AİHM, davanın esasını teşkil eden konunun, Türk hukuku uyarınca, tescilli mülk için kamulaştırma tazminatı hesaplanırken, mülkün kısmi enderliğinden ve mimari ve tarihi özelliklerden kaynaklanan değerini göz önüne almanın olanak dahilinde olmadığı kanısındadır. Türk yasaları, bu tür özelliklerin göz önüne alınmasını kapsam dışı bırakarak, söz konusu değerlendirmelere sınırlar getirmiştir. Bu nedenle, söz konusu özellikler tescilli mülkün değerinin arttığını gösterse dahi ulusal mahkemeler, bu özellikleri göz önüne alamamaktadır. Buna karşılık, kamulaştırılan bir taşınmazın değerinin, tescilli mülk olarak kaydedilmesi nedeniyle düştüğünün kaydedildiği Yargıtay içtihadına göre, mahkemeler ödenecek tazminatı belirlerken bu tür değer kayıplarını göz önüne almaktadır.…

AİHM ayrıca, Daire gibi, tescilli taşınmazların kamulaştırılması alanında Avrupa Konseyi üyesi bazı ülkelerin uygulamalarının, kıymet takdiri hususunda kesin bir kural ya da ortak kriter bulunmamasına rağmen, uygun tazminat belirlenirken söz konusu mülklerin belirli özelliklerini göz önüne alma seçeneğinin, kesin olarak göz ardı edilmediğini gösterdiğini gözlemler. Bu nedenle AİHM, yukarıda kaydedilenler ışığında, mülkten mahrum bırakma ve güdülen kamu yararı arasındaki orantılılık gereklerinin karşılanması için, tescilli mülkün kamulaştırılması halinde, sahibinin alacağı tazminat belirlenirken binanın belirli özelliklerini makul bir dereceye kadar göz önüne almanın uygun olduğu kanaatindedir.”

Kamulaştırılan taşınmaz üzerinde malikin geri alma hakkını kullanabilmesi hususu da klasik kamulaştırma prosedürlerinden belirli oranda farklılaşmaktadır. Şöyle ki, kural olarak kamulaştırma bedelinin kesinleşmesinden sonra beş yıl içerisinde ilgili idare hareketsiz kalırsa taşınmaz malikinin söz konusu yapıyı idareden geri alabilme hakkı Kamulaştırma Kanunu madde 23’te düzenlenmiştir. Ancak kamulaştırılan varlığın kültür eseri olması bizzat idareyi hareketsiz kalmaya mecbur bırakan bir nitelik arz edebilir. (devletin negatif yükümlülük…

Tarihi Yarımada'nın İmar Rejimi

Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.

A.Kamulaştırma