EN
TR
1995 yılında yayımlanan “Prof. Dr. Hayri Domaniç’e Armağan” adlı eserde yer alan…
II. İnceleme
Azınlık paysahiplerinin genel kurulu olağanüstü toplantıya davet veya öngörülen toplantı…
Mahkemenin gerek davet veya gündeme “madde” eklenmesi için yetki verilmesine ve gerekse…
Yalnız, mahkemenin genel kurulu olağanüstü toplantıya davet veya gündeme madde eklenmesi…
1. Yargıtay 11. HD. 19.11.1985 gün ve E.85/6941, K.85/6691 sayılı kararında, azınlık paysahiplerine genel kurulu toplantıya davet için yetki veren mahkeme kararını temyiz eden ve icrasının temyiz incelemesinin sonuna kadar ertelenmesini isteyen davalı şirketin istemini, “... Umumi heyetçe alınan kararlara karşı TTK.nun 382. maddesi hükmüne göre tehiri icra (icranın ertelenmesi) kararı istenmesi mümkün bulunmaktadır. Anonim şirketlerle ilgili mevzuatta bundan başka ve açıkça tehiri icra kararı verilmesine ilişkin hükme rastlanmamaktadır... Tehiri icra şeklindeki talebin ihtiyati tedbir isteği mahiyetinde kabul edilmesi mümkün ise de, bu konu HUMK.nun 101 ve müteakip maddelerinde düzenlenmiş olup uygulama alanı bidayet mahkemeleridir. Yargıtay incelemesi aşamasında uygulama alanı bulunmamaktadır. Bu sebeple talebin kabulü mümkün görülmemiştir,”…
gerekçesiyle reddetmiştir(4).…
2. Buna karşılık, 11. Hukuk Dairesinin anılan 19.11.1985 gün ve E.85/6941,…
“HUMK.nun 443. maddesinin 4. bendinde şahsın hukukuna dair kararların kesinleşmedikçe icra olunamayacağının hükme bağlanmış bulunduğu; TTK.nun 1. ve 138. maddelerinde ise Türk Medeni Kanunu’na ve tüzel kişilere atıf yapılmış olduğu; davalı anonim şirket de tüzel kişi olup, karar da bu tüzel kişiliğin organı ile ilgili bulunmasına göre, bu kabil kararların kesinleşmedikçe icrasının mümkün olamayacağı ve bu kabule göre de böyle bir kararın tehiri icra istemine konu olamaması gerektiği,”…
görüşünü savunmuş ve Daire’nin yürütmenin ertelenmesini isteyebilme imkânını kökten…
3. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 12.9.2000 gün ve E.2000 ve E.2000/7323, K.2000/644…
“...İcrasının durdurulması istenen mahkeme kararı para veya eşya teslimine ilişkin HUMK.nun 443/1 ve İİK.nun 36.maddelerinin tatbikini gerektirici bir hüküm mahiyetinde değildir. Kaldıki, HUMK.nun 443. maddesinin 4. …
III. Değerlendirme
1. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 19.11.1985 gün ve E. 85/6941, K. 85/6691 sayılı Kararı ile İlgili Değerlendirme
Bu kararda yer alan, genel kurulun daveti için azınlığı yetkili kılan mahkeme kararlarının…
a) Bir kere, TTK.nun 382. maddesinin özel hükmü dışında anonim ortaklıkla…
HUMK.nun 103. maddesinde genel olarak “hâkimin icap eden ihtiyati tedbirlerin icrasına…
“Yargı yetkisinin etkinliği, “karar verme” aracının da özgürce ve eksiksiz kullanılmasını gerektirir ki, “yürütmeyi durdurma” önlemi bu “eksiksiz kullanma” kapsamında yer alır. “Dava” kavramı içinde yürütmenin durdurulması da vardır... Yürütmenin durdurulması kararı yargı bütünlüğü ilkesinin bir ön uygulamasıdır. Bu karar, sonuç karardan ayrı ama o davayla ilgili bir bölümdür. Son kararı vermeye yetkili organın, davanın bir başka bölümü için karar veremeyeceğinin kabulü “yargı yetkisinin eksiksiz kullanılması”yla bağdaşmaz... Yürütmenin durdurulması, yargılama evrelerinde yargının denetim etkinliğini artırıcı bir araç olarak yargı yetkisinin bütünlüğü içinde yer alır... İster özel hukuk, ister kamu hukuku uyuşmazlıklarında olsun, yasalarda açıkça bulunmasa bile “önlem (tedbir)” yetkisinin varsayılması bir zorunluluktur...”(8)…
Bu açıklamalar özel hukuk ve özellikle inceleme konumuz bakımından da aynen geçe…
Buna göre 11. Hukuk Dairesinin yürütmenin durdurulması (tehiri icra) istemini reddeden…
b) Öte yandan, 11. Hukuk Dairesinin anonim ortaklıklar alanında TTK.nun 382.…
Uygulamanın ertelenmesi kararlarının ileride telâfisi mümkün olmayan durumları önleme…
Buraya kadar olan açıklamalarımızdan da anlaşılacağı üzere, uygulamanın durdurulması…
2. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 12.9.2000 gün ve E. 2000/7323, K. 2000/644 sayılı Kararı ile İlgili Değerlendirme
Bu kararda yer alan, genel kurulu olağanüstü toplantıya davet konusunda azınlık paysahiplerini…
a) Sözkonusu mahkeme kararlarının para veya eşya teslimine ilişkin bulunmadıkları doğrudur. Ancak, HUMK.nun 443/I. ve İİK.nun 36 ncı maddesinin karşı anlamından hareketle, hukukumuzda icranın ertelenmesi istem ve kararlarının sadece para veya eşya teslimi ile ilgili mahkeme kararları için sözkonusu olabileceği sonucuna varılamaz. Tehiri icra istemi kural olarak bir ihtiyati tedbir istemidir. İhtiyati tedbir istemi ise HUMK.nun 103. vd. maddelerine göre, davanın her aşamasında, “para veya eşya teslimi kararı” sınırlaması sözkonusu olmaksızın istenebilir. Ayrıca yukarıda da belirttiğim üzere, 11. Hukuk Dairesinin 19.11.1985 gün ve E.85/6941, K.85/6691 sayılı kararında HUMK.nun 103 vd. maddeleri hükümlerinin sadece ilk derece mahkemeleri için sözkonusu olacağı iddiası da hukuki dayanaktan yoksundur. Bu konuda Anayasa Mahkemesi’nin yukarıda andığım 21.10.1993 gün ve E.1993/33, K.1993/40-2 sayılı kararına yollama yapmakla yetiniyorum(10)…
