Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel +
pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
B. Çalışılan Kamu Tüzel Kişisinin Genel İdare Esaslarına Göre Yürüttüğü Bir Kamu Hizmeti Olması Ölçütü
Genel idare usulleri, klasik idare usulleri, kamusal yönetim usulleri/biçimleri,…
“Genel idare esasları, sadece devletin merkezi idare düzen ve örgütünü ifade eden ‘genel idare’ anlamında, olmayıp, özel kesimde uygulanan kural ve usuller karşısında ‘kamusal yönetim’ biçimini deyimlemekte ve dolayısıyle tüm kamu kesimini kapsayan bir idare yöntemini anlatmaktadır. KİT’ler kamu kesiminde yer almakta ise de; yönetim biçimleri tamamen ‘genel idare esasları’ uyarınca değil, kamusal-özel karışımı karma bir yönetimi içermektedir. Bu kuruluşlar, dış ilişkilerinde özel hukuk kural ve usullerine uymakla beraber, iç düzen ve etkinliklerinde kamu hukuku ilke ve düzenlemelerine bağlı bulunmaktadır. KİT’lerin kamu tüzelkişileri olmaları ve kamu yararına yönelik birtakım yeni kamu hizmetleri görmeleri nedeniyle, işçiler dışında kalan personeli ile ilişkileri kamusal nitelikli statülerin nesnel ve genel hükümlerine göre düzenlemek ve yürütülmek gerekir. Yükümlü oldukları kamu hizmetlerini salt-genel idare usullerine göre yürütmedikleri gerekçesiyle KİT’lerin personelini memur veya kamu görevlisi saymamak doğru ve mümkün değildir. Gerçekten 1982 Anayasası bağlamında bunlar işçi olmadığına ve kamu tüzelkişileri, özel hizmetkâr kullanamayacağına göre, ancak kamu personelinden ya memur ya da diğer kamu görevlisi olabilirler.”…
Öğretide Akgüner, genel idare esaslarından; Anayasa’nın 123-136. maddeleri arasında…
Gözler de Bakırcı gibi, genel idare esaslarının, karşıt kavramı olan “özel işletmecilik esasları”…
Nitekim Anayasa Mahkemesi, kamu hizmetlerinin genel idare esaslarına göre yürütülme…
Ancak Mahkemenin konuya ilişkin getirdiği kimi ölçütler çalışmamızın ilerleyen bölümlerinde…
Konuyla ilgili olarak Anayasa Mahkemesinin “önemi ve değeri nedeniyle devletin başlıca görevleri” ölçütü,…
Öğretide Duran, 1961 Anayasası metnine farklı eklemeler getiren (diğer kamu görevliler…
Genel idare esaslarına ilişkin bu hukuksal rejimde, faaliyetlere ilişkin usullerin…
Dolayısıyla özel hukukun/özel işletmecilik esaslarının egemen olduğu idarenin faaliyetlerinde,…
“Kamu hizmetleri, aslında bir bütündür. Bunun yerine getirilmesi de ilke olarak Devlete aittir. Ancak toplum hayatının gittikçe genişlemesiyle çoğalan kamu hizmetlerinin mutlaka klasik idare kuruluşları tarafından görülmesi koşulu artık aranmakta, bunların dışında özel kişilerce de gerçekleştirilebileceği kabul edilmektedir. Başka bir deyişle, kamusal hizmet ünitelerinin nitelik ve özellikleriyle uyuşabildiği ölçüde, kamu ve özel hukuk kurallarından oluşan karma nitelikte yapılandırılmaları mümkündür. Bu sebepledir ki, kamu hizmetleri ne suretle yürütülürse yürütülsün kamu kurum ve kuruluşlarının gözetim ve denetimleriyle hizmeti yönlendirme yetkileri var olduğu sürece, hizmet kamusal niteliğini korumuş olur.” …
Bir diğer kararında da Anayasa Mahkemesi, KİT’lerin özel hukuk kurallarına bağlı…
Dolayısıyla, “özel idare usulleri”ne göre yürütülen saf bir kamu hizmetinin varlığından söz edememek gerekir. Bir kamu hizmetinin yürütülmesinde kullanılan özel idare usullerinin ağırlığı ve içeriği, bu usullerle bağlı olan idarenin sözleşmelerinin nitelendirilmesinde dikkate alınacaktır. Örneğin davacıların murisi olan kişinin yolcu treninde bilet kondüktörü olarak görev yapmakta iken trenin devrilmesi sonucu hayatını kaybetmesi üzerine açılan tam yargı davasındaki görev uyuşmazlığında Uyuşmazlık Mahkemesi, TCDD İşletmesinin, tekel kapsamında kamu hizmeti yürüten, tüzel kişiliğe sahip bir kamu kurumu olduğunun tartışmasız olduğunu, 233 sayılı KHK ve Ana Statü ile işletmenin iktisadi faaliyetleri bakımından özel hukuk hükümlerine tabi kılınmış olmasının, onun kamu hizmeti yürütmesine ve kamu kurumu niteliğine engel teşkil etmediğini, davacıların murisinin TCDD İşletmesi’nin sözleşmeli per-
A. Devlet, KİT ve Diğer Kamu Tüzel Kişilerinde Çalışma Ölçütü
C. Genel İdare Esaslarına Göre Yürütülen Kamu Hizmetinin Gerektirdiği Asli ve Sürekli Bir Görev Olması Ölçütü
EN
TR
