Osmanlı Devleti'nde Modernleşme Dönemi (1879-1924) Dava Belgelerinin Düzenlenme Biçimi

Yozgat kadısının önüne taşınan başka bir davada ise mahalle sakinleri, vakıf ve hayrat malı olan mahalle çeşmesinin su kaynaklarına haksız müdahale edildiğini iddia ederek, söz konusu haksız müdahalenin önlenilmesi talebiyle şeriye mahkemesine başvurmuşlardır. Bu uyuşmazlık hakkında, davacı ve davalının ileri sürdüğü iddia ve müdafaalar, şeriye mahkemesinin zabıt defterinde kayıt altına alınmıştır. Dava zabıt defterindeki kayıtların neredeyse tamamı, tarafların henüz kadı huzuruna çıkmadığı aşamaya, yani iddia ve müdafaanın yazıya geçirildiği sürece aittir. Kadı huzurunda gerçekleşen muhakeme ya da muhakeme neticesinde kadının verdiği hüküm zabıt defterinde yer almaz. Dolayısıyla bahsedeceğimiz iddia ve müdafaa beyanları, tarafların farklı tarihlerde şeriye mahkemesine gelerek yaptıkları açıklamaların, birbirlerinin iddialarına karşı verdikleri cevapların kayıtlarıdır. Bu dava zabıt defterinin orijinalinde yaklaşık sekiz sayfalık yer tutar, amacımız şeriye mahkemesinde görülen bir davada, iddia ve müdafaanın inşasında Mecelle’nin etkisini ortaya koyabilmek olduğu için, taraf beyanlarını, ayrıntılı şekilde incelemeyeceğimizi belirtmek gerekir. Bu…