Dağıtım Sözleşmelerinde Denkleştirme İstemi

BİNGÖL’e göre, “…denkleştirme istemi, hakkaniyet sebebiyle getirilmiş bir karşılık” niteliğindedir

AYAN’a göre(493) “Acentenin denkleştirme talebinin hukuki niteliği, bir tazminat talebi değil, bir karşılık talebidir. Bu hakkın acenteye tanınmasında, acenteyi koruma düşüncesi etkili olmuştur. Bu talebi, tazminat talebinden ayıran en önemli nokta, getiriliş amacıdır. Denkleştirme talebi acentenin, müvekkilin kusurlu davranışından kaynaklanan zararlarının giderilmesi için öngörülmemiştir. Denkleştirme ödenmesi fikrinin çıkış noktası müşteri çevresidir. … Yine acentenin denkleştirme talebinin koşullarından biri olan ve denkleştirmenin miktarını belirleyici rol oynayan hakkaniyet kriteri denkleştirme talebini maddi tazminattan uzaklaştırır. … Oysa hakkaniyet, maddi tazminatın koşullarından biri değildir. … Denkleştirme talebi, sözleşmeden kaynaklanan bir alacak hakkıdır. En erken acentelik sözleşmesinin sona ermesi ile ortaya çıkar ve muaccel olur. Denkleştirme talebi, bir alacak hakkı olarak devredilebilir (BK 162, BGB 398), rehnedilebilir (TMK 954, BGB 1204) veya haczedilebilir (İİK 85, ZPO 829). Acentenin denkleştirme hakkı miras yoluyla intikale elverişli bir özel hukuk ilişkisidir (TMK 599).”…