113 Görüldüğü gibi temerrüt ağırlıklı olarak ifa zamanına, ayıp ise malın niteliğine ilişkin bir ifa engelidir. Bu temel farkların dışında ayıplı ifa ve borçlu temerrüdünün alacaklıya tanıdığı haklar da birbirinden farklıdır. Satış sözleşmesi özelinde, ayıp halinde alıcı satılanın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesini, ücretsiz onarımını, ayıp oranında bedelden indirim yapılmasını ya da sözleşmeden dönmeyi tercih edebilir ve tercih ettiği
114 Bu düzenlemeyle geç teslim halinde ayıplı mala ilişkin hakların kullanılabilmesinin…
115 Tüketici, geç teslim nedeniyle bir zararı varsa bunu genel hükümlere göre talep edebilir (TKHK m. 11 f. 6). Dönme ise zaten borçlunun temerrüdünde alıcının seçimlik haklarından biridir.(101)…
116 TKHK’da ayıp ve geç teslim aynı hükümlere tabi tutulduğuna göre, diğer ifa engellerinin de buraya dâhil olup olmayacağı tartışılabilir. Temerrüt ile aynı sonuçları doğuran bir olgu aliud ifadır. Genel olarak, eksik mal teslimi ve satılandan başka mal teslimi ayıp sayılmaz,(102)…
117 Satış sözleşmesi bakımından aliud ifada satılandan başka bir malın teslimi…
118 Yargıtay kararlarında ayıplı ifa ile aliud ifanın ayırt edilmesinin önemine değinilmektedir. Yükek Mahkemenin, koyun sütü yerine düşük dereceli inek sütü teslimini ayıp, 1987 model yerine 1986 model ya da benzinli yerine mazotlu otomobil teslimini aliud ifa olarak gören kararları bu konuda çokça atıf yapılan kararlardır.(106)…
119 Yargıtay bir kararında 1987 model M marka otomobil yerine 1986 model aynı marka otomobil teslimini çok açık ifadelerle olmasa da aliud ifa olarak kabul etmiş, bu yöndeki öğretiye ve İsviçre Federal Mahkemesi kararına göndermede bulunmuştur.(107)…
120 Konuyla ilgili son olarak uygulamada sıklıkla karşılaşılan şu örnek verilebilir. Bir Yargıtay HGK. kararında, sitenin genel çevre duvarları ve demir parmaklıklarının olmaması, güvenlik sisteminin çalışmaması, peyzaj işlerinin modern teknoloji ile yapılmaması, çevresinde 50.000 ağacın olmaması, havuzların vaad edilen standartta olmaması, yapılan okulun projenin adını taşımaması, inşa edilen spor kompleksinin tapusunun bağımsız bölüm maliklerine verilmeyip TOKİ üzerinde bırakılması ve spor kompleksinin sadece site sakinlerinin kullanımına sunulması gerekirken kamuya da açılması davacının satın aldığı bağımsız bölümün ekonomik değerini düşüren açık ayıp olarak nitelendirilmiştir.(110)…
121 Sonuç olarak, onarım, ayıpsız benzeriyle değiştirme haklarının aliud ifa ve eksik ifa hallerinde talep edilmesi işin niteliğine uygun değildir. Bedelden indirim ve dönme ile amaçlanan sonuçlara genel hükümler yoluyla ulaşılabilir. Aliud ifa, eksik ifa, ademi ifa(112)…
