Yazara göre asıl problem, ortaklığın kendi paylarını TK m. 382’nin (b), (c), (d)…
-
Git
: -
Favorilere ekle veya çıkar
-
ᴀ⇣ Yazı karakterini küçült
Aşağıda bir kısmını gördüğünüz bu dokümana sadece Profesyonel + pakete abone olan üyelerimiz erişebilir.
b. Öğretideki Görüşler
Sorunu ikiye ayırarak inceleyen Moroğlu, ilk olarak bedelleri tamamen ödenmemiş olan payların ortaklıkça edinilmesi hâlinde TK m. 456/1’deki ön şartın aranıp aranmayacağı sorusunun sorulabileceğini, bu çerçevede ortaklığın kendi paylarını TK m. 379’a göre sürekli ve TK m. 382 ile 383’e göre ise geçici olarak edinebileceğini, TK m. 379 uyarınca ortaklığın esas veya çıkarılmış sermayesinin onda birini aşmayacak mik-
İşte bu kapsamda Moroğlu bir taraftan kanunen edinilmiş olan payların bedellerini ortaklığın bizzat kendisine ödemesi, farklı bir söyleyişle ortaklığın kendisine ödenecek iştirak taahhütlerinin borçlusu olması düşünülemeyeceğinden bu hâlde TK m. 456/1’e zorunlu bir istisna getirildiğinin savunulabileceğini; diğer taraftan ise TK m. 456/1’e ağırlık verilerek bu hükmün kesin olması ve esasen ortaklığın kendi paylarını edinmesinin de istisnai ve geçici bir durum olması sebebiyle ortaklık bunları bedeli karşılığı elden çıkarıncaya kadar sermaye taahhüdü yoluyla sermaye artırımına gidilemeyeceğinin ileri sürülebileceğini belirttikten sonra, sonuncu yaklaşımın TK m. 456/1’i dolanma ihtimalini tümüyle Meseleyi eTK döneminde değerlendiren ve aksi görüşte olan Tekinalp ise eTK m. 329’da düzenlenen edinim hâllerinin eTK m. 391/c.1’e (TK m. 456/1-c.1) istisna oluşturduğunu, bu bakımdan daha önemli menfaat ve ilkelere istisna getiren zorunlulukların ön şarta oranla öncelikle geçerli olacağının açık olduğunu savunmaktadır(58)… Buna mukabil yine eTK döneminde konuyu ele alan Aydın, Alman hukuku ile de karşılaştırmalı olarak daha ayrıntılı değerlendirmeler yapmakta; bu bağlamda bedeli ödenmeyip ortaklık uhdesinde bulunan payların yanında, bedeli tamamen ödenip eTK m. 329 kapsamında ortaklığın elinde bulunan payların da eTK m. 391/c.1’deki (TK m. 456/1-c.1’deki) ön şartın kapsamında görülüp görülemeyeceğinin ve dolayısıyla bu anılan paylar elden çıkarılmadıkça ortaklığın sermaye taahhüdü yoluyla sermaye artırımı yapıp yapamayacağının da incelenmesi gerektiğini ifade etmektedir(59)… Yazara göre eTK m. 391/c.1’in (TK m. 456/1-c.1) öngörülme amacı sermaye artırımı… Şu durumda görülmektedir ki, Aydın, ortaklığın elinde eTK m. 329’a uygun biçimde… Buna karşın yazar, aynı sonuca eTK m. 329’a uygun şekilde edinilmiş olup bedeli tamamen… Böylece Aydın’ın, ortaklıkça eTK m. 329’a uygun şekilde edinilmiş olup bedelleri tamamen ödenmemiş olan payların, eTK m. 329’a uygun biçimde edinilmiş ancak bedelleri tümüyle ödenmiş olan payların aksine eTK m. 391/c.1 (TK m. 456/1-c.1) kapsamında değerlendirileceği ve Soruna Alman hukukunda nasıl yaklaşıldığı araştırıldığında ise temel olarak iki farklı… Buna mukabil AktG § 182/4’ün uygulanabilirliğini savunan yazarların görüşleri arasında… AktG § 71b’de ortaklığın elindeki kendi paylarından ötürü hiçbir hakkı haiz olmadığı… Öyleyse AktG § 71b ve AktG § 71/4-c.1’in birlikte okunması neticesinde ortaya çıkan… İşte ortaklığın elindeki bedelleri tümüyle ödenmemiş kendi payları bakımından AktG… Diğer taraftan eğer ortaklık bedelleri tamamen ödenmiş payları (AktG § 71’e uygun… Ortaklığın kendi paylarını elinde bulundurması varsayımında AktG § 182/4’ü uygulamayı… AktG § 71’e uygun olmayan edinimler yönünden bu görüşün yaklaşımı şu şekildedir:… Diğer yandan aynı görüşün taraftarları, AktG § 71’e tamamen uygun olan edinimler… Şu durumda görülmektedir ki, ortaklığın kendi paylarını elinde bulundurması olasılığında… Diğer bir kısım yazar ise ortaklığın bedelleri tümüyle ödenmemiş kendi paylarını… Buna mukabil meseleyi hukuka uygun olarak edinilen paylar ve hukuka aykırı olarak… Alman öğretisinde azınlıkta olduğu söylenebilecek görüş ise, buraya kadar aktardığımız… Bu görüş taraftarlarından Wiedemann konuyu değişik olasılıklara göre incelemekte ve neticede anonim ortaklığın kendi paylarını edinmiş Yazar öncelikle edinimin herhangi bir nedenle geçersiz olması ihtimalinde devredenin… Öte yandan eğer edinim konusu payların bedelleri tamamen ödenmişse, bu defa da AktG… Yine aynı yazara göre eğer ortaklığın kendi paylarını edinmesi AktG § 71/4-c.1’de… Nihayet yazar, eğer AktG § 71 icabı caiz olan bir edinim söz konusu ise, bu sefer… Ortaklığın kendi paylarını elinde bulundurması durumunda AktG § 182/4’ün uygulanamayacağı… Aynı görüşteki Busch ise anonim ortaklığın kendi paylarını edinmesi ile güdülen amaçların çok çeşitli olabileceğini, bu kurum ile ifa edilmemiş sermaye taahhütleri arasında gerçek bir koşutluk bulunmadığını, bu bağlamda ortaklığın kendi paylarını elinde bulundurması durumunda sermaye artırımı engeli doğacağını savunan görüşün AktG § 71c/1’e dayalı elden çıkarma yükümlülüğünden söz etmesinin bilhassa hatalı olduğunu, zira anılan yükümlülüğün yalnızca edinimin AktG § 71’e aykırı olarak gerçekleşmesi hâlinde mevcut bulunduğunu, fakat payların caiz biçimde edinilmesi varsayımında dahi AktG 71c’nin nihai bir düzenleme olduğunu ileri sürerek ortaklığın elinde bulundurduğu kendi payları bakımından AktG § 182/4’ün kıyasen uygulanamayacağını savunmaktadır(84)…
