İpoteğin Paraya Çevrilmesi

b.Sabit Derece Sistemi

Hukukumuza Cermen Hukuku’ndan alınan bu sistem uyarınca, ipoteğin sağladığı güvence, ipotekli alacaklı ile malik arasındaki ipotek sözleşmesi uyarınca malik tarafından tapu dairesine tek taraflı olarak yöneltilen tescil talebi üzerine tapu sicilinde yapılan tescilde belirtilen dereceye göre muamele görmektedir (TMK m.874/1; ZGB m.817/1). Yani, paraya çevirme durumunda elden edilen para ile önce öndeki derecede bulunan alacaklı tatmin edilmekte, sonra diğer alacaklı tatmin edilmektedir. İpotekli alacaklı ile malik arasında derece bakımından bir anlaşma yoksa tapu dairesi, taşınmaz üzerinde boş olan ilk dereceye veya alt dereceye ipotek hakkını tescil edecektir. İki farklı ipotekli alacaklının aynı anda bu durumda olması durumunda, ipotekli alacaklılar bakımından hangisinin ipotek hakkının öndeki dereceye veya alt dereceye tescil edileceği tescil talebinin gerekli şartları sağlayacak şekilde yevmiye defterine kaydedildiği tarihe göre belirlenecektir (TMK m.1022/2; TST m.23/1, c.2). Aynı derecede bulunan alacaklılar bakımından, eğer aynı derecede bulunan bu alacaklılar bakımından bu alacaklıların da rızasının alınarak tesis edilebilen bir alt derece söz konusu değilse garameten paylaşım söz konusudur (TMK m.874/2; ZGB m.817/2). Bu sistemde, önceki derecelere ve hatta bu derecedeki alt derecelere ayrılan tutarlar belirtilmek kaydıyla sonraki derecelerde de ipotek tesis edilebilir (TMK m.870/2; TST m.34; ZGB m.813/2). Bu ihtimal, güvence bakımından daha önemli bir teminat teşkil eden önceki derecelerin müstakbel borç ilişkilerini teminat altına almak amacıyla saklı tutulmasına imkân verir. Bu durumda faiz sütunu boş bırakılır (TST m.34, c.2). Boş derece veya boş alt dereceye ayrılan ipotek bedelleri sonraki ipotek hakkı sahiplerinin açıkça