Kanundan ve Sözleşmeden Doğan Önalım Hakkı

b.Türk Yargıtay’ına Göre

Yargıtay’ın 16.5.1951 tarihli kararından(50) özetle meseleyi şu şekilde özetleyebiliriz: (A) ve (B) bir gayrimenkule müştereken maliktirler. A kendi hissesini satmak niyetindedir. Bunu bilen ortağı B pazarlık esnasında hazır bulunmuş, A’yı hissesini satması ve C’yi de bu hisseyi satın alması için teşvik etmiştir. Taraflar uyuştuktan sonra da, tapu işlemlerinin yürümesi için yardımını esirgememiş ferağ işleminin oluşmasından sonra da hayırlar dilemiştir. Fakat tescilden 28 gün sonra yani 1 aylık yasal süre dolmadan Asliye Hukuk Mahkemesinde C aleyhine önalım davası açmıştır. Davalılar davacının kötüniyetli olduğunu ve bilhassa önalım hakkının kullanılmasından zımnen feragat etmiş olduğu def’inde bulunmuşlardır. Bu def’iyi kabul eden mahkeme, kararında öncelikle yasal önalım hakkının bizatihi kendisinden feragatle hakkın kullanılmasından feragat arasındaki farka temas ettikten sonra şunları belirtmiştir. “…muayyen bir satış dolayısıyla bu şuf’a hakkından mütevellit elde edilen selahiyetten feragat ise ilga demek değildir. Bu feragat ancak o satış hakkında muteberdir. İkinci bir satış hakkında şefiin şuf’a hakkını kullanma selahiyetini bu feragat ortadan kaldırmaz. Bu nev’i feragat MK.m.657’nin mevzuu haricindedir ve muteber olabilmesi için kanun hususi bir şekil tayin etmemiştir. Bu suretle feragat şihaen dahi muteber olduğu gibi, şefiin bazı fiil ve hareketleri bu feragate delalet ettiği taktirde zımni feragatin kabulü mümkündür. Hadiseye gelince: Davacı dava mevzuu satışa tavassut etmek, davalıları satıcı ile temas ettirmek, pazarlıkta bulundurmak ve mutabakatı temin etmek, tapuda kendilerine yardım eylemek suretiyle satıştan evvel şuf’a hakkından davalılara karşı feragat ettiği gibi, satıştan sonra davalılara hayırlar temenni etmek ve kendisine ait kulübe hakkında davalılarla müzakereye girişmek suretiyle intihaen bu haktan davalılara karşı vazgeçmiştir.” Görülüyor…