Ortaklıklarda Tasfiye İşlemlerinin Türk Vergi Sistemi Açısından İncelenmesi

BEŞİNCİ BÖLÜM

VERGİ HUKUKUNA GÖRE TASFİYE MEMURLARININ SORUMLULUĞU, İNCELEME VE ÖZELLİK ARZ EDEN DURUMLAR

5.1. VERGİ HUKUKUNA GÖRE TASFİYE MEMURLARININ SORUMLULUĞU

Hukuki tanımla temsilci, başkasının adına ve hesabına hareket ederek, temsil ettiği kişiyi, hak sahibi veya borçlu kılabilen kişi olarak tanımlanabilmektedir. Temsilcinin temsil yetkisi, bir kanun hükmüne dayanıyorsa kanuni temsil, bu tür yetkiye sahip olan kişiye de kanuni temsilci denilmektedir. Bu tür ilişki sözleşme ile, yargı kararı ile veya kan bağı ile kurulabilir. Kaynağını temsil edilenin istek ve iradesinden alan temsil yetkisine ise iradi temsil ve yetkili kılınan kişiye de iradi temsilci denilmektedir. Kanuni temsilcilerin yetkilerinin sınırı ve mevcut yetkilerini gereği gibi kullanmaması dolayısı ile sorumlulukları da kanunen belirlenmektedir. İradi temsil de ise, temsil edilen, temsilcinin yetkilerini istediği gibi belirleyebilmektedir. Vergi hukuku açısından vergi ödevlerinin yerine getirilmesi adına iki temsil türü de geçerlidir. Medeni hakları kullanma ehliyetine haiz olmayanlar ile kısıtlıların ve tüzel kişilerin bu ödevleri yerine getirmelerinde kanuni temsil esastır. Dolayısıyla temsilci, başkalarının nam ve hesabına vergi ile ilgili ödevleri yerine getirme yetkisini vergi kanunlarından almaktadır. Bu yetki temsilci için yasal bir yükümlülük olup, bu yükümlülüğe aykırı hareket eden temsilcinin Sayfa 178 sorumluluğu da vergi kanunlarında düzenlenmektedir(1). Genel itibariyle tüzel kişilerde vergi ile ilgili sorumluluklar kanuni temsilciler aracılığı ile yerine getirilirken tasfiyeye giren ortaklıklarda da kanuni temsilci tasfiye memurudur ve vergi ile ilgili sorumluluklar da tasfiye memuru tarafından yerine getirilmektedir. Genel olarak tasfiye esnasında tasfiye işlemlerinden dolayı temsil yetkisi tasfiye memurlarında olup, tasfiye ile ilgili olarak ortaklığa ait aktifleri ve değerlerini korumak, ortaklığın sona erdiğini duyurmak, ortaklık ile ilgili işlemleri tamamlamak, aktifleri paraya çevirmek, alacakları tahsil edip, borçları ödemek ve kalan herhangi bir varlık kalması durumunda kalan varlıkları dağıtmak tasfiye memurlarının önemli görevleri olarak sayılabilmektedir(2). Ortaklığın eski yöneticilerinin görevleri sona ermektedir. Tasfiye sürecinde devam hukuki kişiliklerin görev ve sorumlulukları ile her türlü kanuni süreç, tasfiyeyi hukuki olarak yürütmek tasfiye memurları tarafından yerine getirilmektedir(3). Mahkeme kararları da tasfiye halinde artık ortaklığı temsil ve dava hakkının tasfiye memurunda olduğu yönündedir(4). Sayfa 179

5.1.1. Vergi Usul Kanununa Göre Tasfiye Memurlarının Sorumluluğu