Uluslararası insan hakları hukukunda, tıpkı ulusal hukuk düzenlerinde olduğu gibi,…
Uluslararası insan hakları koruma mekanizmalarının birçoğunun daimi olarak çalışan…
Uluslararası hukukta geçici hukuki koruma tedbirlerinin başlangıç tarihi olarak,…
Uluslararası ve bölgesel insan haklarını koruma mekanizmaları, birbirleriyle sürekli…
I. Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı (UAD) (International Court of Justice)
Birleşmiş Milletler Uluslararası Adalet Divanı (bundan sonra UAD), Birleşmiş Milletler…
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü’nün 41. maddesi geçici tedbiri düzenlemektedir…
“1. Uluslararası Adalet Divanı durumun gerektirdiğine hükmettiği takdirde, tarafların haklarını güvence altına almak için hangi geçici tedbirlerin alınması gerektiğini belirtme yetkisine sahiptir. …
2. Öngörülen bu tedbirler, kesin karardan önce taraflara ve Güvenlik Konseyi’ne derhal bildirilir”(7)…
Birinci fıkrada geçen “belirtme” sözcüğü, İngilizce’deki “indicate” ve Almanca’daki…
A. Geçici Tedbir Talebinde Bulunma Yetkisine Sahip Olanlar
UAD Statüsü’nün 41. maddesinde talep hakkına sahip olanlarla ilgili bir düzenleme…
Mahkeme de re’sen (proprio motu) geçici tedbire karar verebilmektedir (75/1). UAD’nin şimdiye dek sadece LaGrand kararında…
Taraflardan birisinin talebi üzerine verilen tedbir kararında ne ultra petita ilkesi…
B. Geçici Tedbir Kararlarının Muhatabı
Tedbir kararlarının muhatabı, talep yetkisine sahip olanlarla, yani uyuşmazlığın…
Mahkeme’nin re’sen tedbire karar verdiği LaGrand kararında Amerika Birleşik Devletleri Uluslararası Adalet Divanı, önündeki dava sonuçlanıncaya kadar Walter LaGrand’ın ölüm cezasının infazının önlenmesi için gerekli bütün tedbirleri almakla, bu tedbirler hakkında Mahkeme’yi bilgilendirmekle (par. 29 I a) ve bu tedbir kararını mahkûm LaGrand’ın bulunduğu Arizona eyaletinin valisine iletmekle yükümlü kılınmıştır (par. 29 I b)(8).…
Bu kapsamda alınan her türlü tedbir ve karar, derhal BM Güvenlik Konseyi’ne iletilmek…
C. Geçici Tedbir Kararı Almaya Yetkili Organ
Geçici tedbir talebi, UAD önündeki diğer bütün davalara göre öncelikle görüşülmek…
Ancak durum ne kadar önemli ve acil olursa olsun, Mahkeme başkanına, belli sayıdaki…
D. Yetki Sorunu ve Kabul Edilebilirlik Denetimi
Uluslararası mahkemeler bakımından en önemli sorunlardan birisi, hem bir uyuşmazlığa…
Kişi ve konu yönünden yapılan bu ön denetimde, yetkisizliğin çok açık olduğu (manifest)…
E. Geçici Tedbir Kararı Öncesi Duruşma Yapılması ve Tarafların Dinlenmesi
UAD İçtüzüğünün 74/3 maddesine göre, taraflardan birinin talebi üzerine geçici tedbir…
İçtüzükte güvence altına alınan duruşmada görüşlerini bildirme hakkı, zımnen katılmama…
F. Geçici Tedbir Kararlarının Bağlayıcılığı Sorunu
UAD’nin tedbir kararlarının bağlayıcılığı konusunda sözleşmelerde ya da İçtüzükte…
Uluslararası Adalet Divanı Statüsü ile Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın İngilizce…
UAD verdiği tedbir kararlarında Statü’nün 41. maddesinin metnine sadık kalarak 2000…
İlk kez 27 Haziran 2001 tarihli, UAD’nin ABD’ye ilişkin, ölüm cezasının infazının…
Mahkeme’ye göre, UAD Statüsü’nün amacı ve işlevi, Mahkeme’nin kendisine verilen uluslararası…
Görüldüğü üzere Mahkeme geçici tedbirlerin, verilecek nihai kararın uygulanabilir…
UAD’nin LaGrand kararı davanın konusu olan LaGrand ve Breard için olumlu bir etki yaratamamış olsa da - çünkü geçici tedbir kararına rağmen Arizona valisinin kararıyla her iki mahkûmun da ölüm cezası infaz edilmiştir - bu ilkesel kararın daha sonraki UAD kararlarına ve uluslararası insan hakları hukukuna doğrudan etkisi olduğu fikri genel kabul görmektedir(16).…
Önemle vurgulanması gereken bir diğer husus, UAD’nin tedbir kararlarının “neden unsurunu”…
Bir insan hakları mahkemesi olmamasına rağmen UAD hem Statüsü’nde güvence altına…
